اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا تَجعَل مَع‌َ اللّه‌ِ إِلهاً آخَرَ فَتَقعُدَ مَذمُوماً مَخذُولاً «22»
قرار مده با پروردگار اللّه، اللّه ديگري که پس از آن بنشيني مذموم و مخذول لا تَجعَل مَع‌َ اللّه‌ِ إِلهاً آخَرَ خطاب متوجّه بنبي اکرم است لکن معني اينکه نيست العياذ پيغمبر احتمال شرک در او راه پيدا کند بلکه براي رفع توقع مشرکين است است که تقاضا ميکردند که اگر بخواهي از اذيّتهاي ما نجات پيدا کني بايد هم مسلک
جلد 12 - صفحه 237
ما شوي و براي تهديد مشرکين است که مثل پيغمبري اگر مشرک شود چنين و چنان ميشود چنانچه در آيات بسياري قريب باين مفاد داريم قُل أَ فَغَيرَ اللّه‌ِ تَأمُرُونِّي أَعبُدُ أَيُّهَا الجاهِلُون‌َ وَ لَقَد أُوحِي‌َ إِلَيک‌َ وَ إِلَي الَّذِين‌َ مِن قَبلِک‌َ لَئِن أَشرَکت‌َ لَيَحبَطَن‌َّ عَمَلُک‌َ وَ لَتَکُونَن‌َّ مِن‌َ الخاسِرِين‌َ بَل‌ِ اللّه‌َ فَاعبُد وَ کُن مِن‌َ الشّاکِرِين‌َ زمر آيه 64- 66.
و گفتيم شرک اقسام خمسه دارد شرک ذاتي مستند بابن کمونه شرک صفاتي مستند باکثر عامه که صفات زائده قائلند شرک افعالي مثل مجوس که قائل بيزدان و اهرمن هستند و مثل غلات که افعال الهيه را مستند ميکنند بانبياء و ائمه و ملائکه و اقطاب و مراشد و غير اينها شرک عبادتي که غير او را پرستش ميکنند بشرک نظري که نظر باسباب و وسائط دارند فتقعد معني جلوس نيست بلکه بمعني قصر است يعني دستت از همه جا کوتاه ميشود مثل قعود در جهاد و قعود در تجارت و زراعت و کسب مذموما تمام عقلاء از ملائکه و انبياء و مؤمنين تو را مذمّت ميکنند مخذولا خفت و ذلة و خواري و خسارت متوجه تو ميشود.