1- معناى تحقق وعده‌هاى خدا، ناديده گرفتن سنّت‌هاى الهى نيست. نصرت خداوند تا زمانى است که شما به وظيفه عمل کنيد. «لَقَدْ صَدَقَکُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ ... إِذا فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ»
2- از جمله عوامل شکست، سستى، نزاع و عدم اطاعت از فرماندهى است.
«فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ ... وَ عَصَيْتُمْ»
3- افراد براى هدف‌هاى متفاوت جنگ مى‌کنند. بعضى براى دنيا مى‌جنگند و بعضى براى آخرت. «مِنْکُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيا وَ مِنْکُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ»
4- پايدارى در نبرد، حفظ وحدت و اطاعت، نشانه‌ى آخرت خواهى رزمندگان است. «مِنْکُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ»
5- جزاى کسى که بجاى شکر نعمت پيروزى، به اختلاف و نافرمانى و سستى
جلد 1 - صفحه 628
دامن زند، شکست است. «صَرَفَکُمْ عَنْهُمْ»
6- عامل شکست‌هاى بيرونى، درونى است. شما در درون سست و نافرمان شديد، لذا در بيرون شکست خورديد. «فَشِلْتُمْ ... صَرَفَکُمْ عَنْهُمْ»
7- شکست‌ها، وسيله‌ى آزمايش الهى است. «لِيَبْتَلِيَکُمْ»
8- هنگام تخلّف و شکست نيز از لطف خدا مأيوس نشويد. «عَفا عَنْکُمْ»
9- ايمان، بستر و زمينه‌ى دريافت فضل خاص خداوند است. «عَفا عَنْکُمْ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ»
10- مؤمن را به خاطر يک خلاف نبايد از صفوف اهل ايمان خارج دانست، بلکه بايد از يک سو هشدار داد و از سوى ديگر با تشويق دلگرمش کرد. «عَفا عَنْکُمْ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ»