اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ثُم‌َّ بَعَثناهُم لِنَعلَم‌َ أَي‌ُّ الحِزبَين‌ِ أَحصي لِما لَبِثُوا أَمَداً «12»
پس از اينکه نوم آنها را برانگيختيم و بيدار کرديم تا اينکه معلوم ما ظاهر شود که کدام يک از دو حزب قوم آنها مؤمنين و کافرين کدام يک بهتر شماره کردند مدت مکث آنها را در کهف و بعضي گفتند خود اصحاب کهف اختلاف در مدت داشتند بيدار شدند که بيايند و تحقيق کنند که مدت مکث چه اندازه بوده ثُم‌َّ بَعَثناهُم بعث اشاره بايقاظ است کانه اينکه نوم مديد بمنزله موت است و بيداري بمنزله حيات بعد الموت مثل بعث يوم القيامة که حيات بعد از موت است لنعلم خداوند چيزي بر او مخفي نيست تا ببعث آنها معلوم شود بلکه مراد معلوم شدن بر اصحاب کهف يا بر قوم آنها گويا اختلافي واقع شد بين کفار قوم و مؤمنين در مدت مکث آنها يا اختلافي در خود اصحاب کهف واقع شد که چه اندازه نوم آنها و مکث آنها طول کشيده أَي‌ُّ الحِزبَين‌ِ أَحصي کداميک از اينکه دو حزب مؤمن و کافر يا اينکه دو دسته بين خود اصحاب کهف بهتر شماره کردند لِما لَبِثُوا أَمَداً امد مدت است و لبث کون در کهف است خداوند اينکه مدت اينها را مستور کرد تا سلطان آنها و اتباع آن و اهل زمان آن بکلي فاني شوند و طبقه بعد از آنها جايگير آنها گردند که اصلا از آنها خبري و اطلاعي نداشته باشند بلکه عمارات آنها خراب شود و بناهاي جديد بنا کنند و اوضاع شهر منقلب شود.