1- ثروتمندان براى منصرف کردن پيامبر از معاشرت با تهىدستان مؤمن تلاش مىکردند و پيامبر در برابر آن تلاشها، مأمور به مقاومت شد. «وَ اصْبِرْ نَفْسَکَ»
2- همدلى با تهىدستان سخت است، ولى بايد تحمّل کرد. «وَ اصْبِرْ نَفْسَکَ»
3- پايبندى به دعا و نيايش، شرط شايستگى افراد براى مصاحبت و همنشينى است. وَ اصْبِرْ نَفْسَکَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ ...
4- رهبر بايد نسبت به محرومان همدل وهمدم باشد، نه بىاعتنا. «2» وَ اصْبِرْ نَفْسَکَ مَعَ الَّذِينَ ... وَ لا تَعْدُ عَيْناکَ عَنْهُمْ
5- دعاى دائمى وخالصانه، ارزشمند است. «بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ»
6- در آغاز و پايان هر روز بايد به ياد خدا بود. «بِالْغَداةِ وَ الْعَشِيِّ»
7- براى بدست آوردن دنيا و رضايت سرمايهداران، از تهىدستان فاصله نگيريم.
«تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا»
8- زشتترين کار آن است که مردم به خدا توجّه کنند، ولى رهبر، به دنيا.
يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ... وَ لا تَعْدُ عَيْناکَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا 9- خطر دنياطلبى تا حدّى است که خداوند، به پيامبران هم هشدار مىدهد.
«وَ لا تَعْدُ عَيْناکَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا»
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». در آيهى 52 سوره انعام آمده: «فتطردهم فتکون من الظّالمين» طرد مؤمنان با ظلم برابر است.
جلد 5 - صفحه 164
10- کسى که بدنبال دنيا مىرود، از مسير رهروان الهى خارج مىشود. يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ... تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا دنياگرايى در مقابل خداگرايى است.
11- کيفر دنياگرايى، غفلت از ياد خداوند است. «تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ»
12- ارزش ياد خدا، به ريشهدار بودن آن در قلب وروح است. «أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِکْرِنا»
13- انسان گام به گام سقوط مىکند؛ اوّل غفلت، آنگاه هوسرانى و سپس مسير انحرافى. «أَغْفَلْنا اتَّبَعَ هَواهُ کانَ أَمْرُهُ فُرُطاً»
14- رهبرى افراد غافل، هواپرست و افراطى ممنوع است. «أَغْفَلْنا اتَّبَعَ هَواهُ کانَ أَمْرُهُ فُرُطاً»
15- اعتدال، ارزش و زيادهروى ضد ارزش است. «وَ کانَ أَمْرُهُ فُرُطاً»