تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَوْمَ يَقُولُ نادُوا شُرَکائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً (52)
وَ يَوْمَ يَقُولُ نادُوا: و ياد کن زمانى را که فرمايد خداوند، يا ملائکه به امر الهى گويند به مشرکين و بت پرستان: ندا کنيد و بخوانيد به صداى بلند.
شُرَکائِيَ الَّذِينَ زَعَمْتُمْ: شريکان مرا که گمان برديد ايشان شريکان منند.
مراد تمام معبودان باطل يا ابليس و ذريه اويند و اضافه شرکائى به زعم آنها به جهت تخويف و توبيخ و تقريع است. فَدَعَوْهُمْ: پس بخوانند کافران بتان را، يا ابليس و ذريه او را و استغاثه کنند. فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا لَهُمْ: پس اجابت نکند.
«1» تفسير برهان ج 2 ص 472 حديث 3
جلد 8 - صفحه 73
مر ايشان و به فرياد نرسند.
وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً: 1- و قرار دهيم ميان کفار و خدايان آنها جاى هلاک، يعنى همه را در واديى از واديهاى جهنم که محل هلاکت عظيم است جمع کنيم و در آن معذب سازيم.
2- حاجبى ميان ايشان و معبودان آنها که مسيح و عزير باشند قرار دهيم، به اين وجه که عيسى و عزير را به بهشت وارد و آنها را در جهنم داخل کنيم.
3- ميان اهل ضلالت و هدايت جدائى افکنيم به اينکه اهل هدايت را به بهشت رسانيم و اهل ضلالت را در موبق که وادى عميق است در جهنم درآوريم.
4- عبد اللّه عمر نقل نموده که موبق واديى باشد در جهنم که بدان جدائى ميان اهل توحيد و غير آنها افکنند. از ابن عباس نقل است که مواصله و مودت که در دنيا داشته، سبب هلاکت آنها گردانيم در آخرت.