اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَانطَلَقا حَتّي إِذا لَقِيا غُلاماً فَقَتَلَهُ قالَ أَ قَتَلتَ نَفساً زَکِيَّةً بِغَيرِ نَفسٍ لَقَد جِئتَ شَيئاً نُکراً (74) قالَ أَ لَم أَقُل لَکَ إِنَّکَ لَن تَستَطِيعَ مَعِيَ صَبراً (75)
پس باتفاق حرکت کردند و از کشتي پياده شدند و رفتند تا رسيدند بغلامي که با ساير غلمان مشغول لعب بود پس او را خضر کشت موسي گفت آيا کشتي نفس زکيّه را بدون اينکه او کسي را کشته باشد هر آينه بتحقيق مرتکب شدي امر منکري را زيرا قتل نفس يکي از معاصي کبيره است هم حق النّاس است که اولياء مقتول حق دارند قصاص کنند.
وَ لَکُم فِي القِصاصِ حَياةٌ يا أُولِي الأَلبابِ بقره آيه 179 يا ديه کامله بگيرند هزار دينار يا هزار گوسفند يا هزار حله يا صد شتر و هم حق اللّه است وَ مَن يَقتُل مُؤمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها نساء آيه 93.
جلد 12 - صفحه 387
(مسئله) مهمّه و آن اينست که حضرت موسي در موضوع متحير بود يکي آنکه طالب بود با خضر مصاحبت کند و از علم او استفاده کند ديگر آنکه امري که بر خلاف دستورات الهي دارد نميتواند صرف نظر کند لذا فَانطَلَقا حَتّي إِذا لَقِيا غُلاماً فَقَتَلَهُ.
حضرتش نتوانست خودداري کند قالَ أَ قَتَلتَ نَفساً زَکِيَّةً چون حفظ نفس از اوجب واجبات است و قتل او اعظم عقوبات است بغير نفس کسي را نکشته بود يا اينکه صغير بود و تکليف نداشت و مورد مؤاخذه نبود لذا گفت لَقَد جِئتَ شَيئاً نُکراً منکر باين بزرگي قالَ أَ لَم أَقُل لَکَ إِنَّکَ لَن تَستَطِيعَ مَعِيَ صَبراً خضر همان کلام اول را تکرار کرد گفت آيا نگفتم بشما که شما نميتواني با من صبر کني زيرا تکليف شما غير از دستورات من است با هم سازش ندارد جمع بين اينکه دو ممکن نيست مرا مأمور کردهاند باموري و شما مأمور بامور ديگري هستي طالب هستي با من باشي و صبر کني لکن قالَ أَ لَم أَقُل لَکَ چند مرتبه بشما گفتم که إِنَّکَ لَن تَستَطِيعَ مَعِيَ صَبراً حضرت موسي عليه السّلام.