1- خداوند بر همهى هستى واسباب طبيعى، حاکم است و به هر کس بخواهد مکنت و قدرت مىدهد. «مَکَّنَّا لَهُ» ولى بهرهورى صحيح، در سايهى حسن نيّت و حسن تدبير انسان است. «فَأَتْبَعَ سَبَباً»
2- گاهى خداوند همه گونه امکانات را در اختيار بعضى قرار مىهد. مَکَّنَّا لَهُ ...
آتَيْناهُ مِنْ کُلِّ شَيْءٍ سَبَباً 3- نظام طبيعى، نظام سبب و مسبّب است و هر چيزى سببى دارد که بايد آن را شناخت ودر پى آن رفت. «مِنْ کُلِّ شَيْءٍ سَبَباً فَأَتْبَعَ سَبَباً» بندگان خاص خدا نيز بايد به وسيلهى اسباب و امکانات طبيعى، اهداف حقّ را دنبال کنند.
«1». تفسيرنورالثقلين.
«2». تفسير نورالثقلين.
«3». حج، 41.
«4». انعام، 6.
جلد 5 - صفحه 219
4- مهمتر از داشتن امکانات و قدرت، خوب استفاده کردن است. آتَيْناهُ ... سَبَباً فَأَتْبَعَ سَبَباً
5- ذوالقرنين علاوه بر داشتن امکانات، از دانش بکارگيرى اسباب نيز برخوردار بود. «فَأَتْبَعَ سَبَباً»