با توجّه به آيه بعد که مردم، ذوالقرنين را به کمال، قدرت، دلسوزى و لياقت شناختند و ناامنى را مهمترين مسئله تشخيص داده و حلّ آن را به دست ذوالقرنين دانستند و با او
«1». تفسير نورالثقلين.
جلد 5 - صفحه 223
گفتگو کردند. بنابراين مراد از جمله «لا يَکادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا» اين است که فرهنگشان پايين بود. چنانکه در آيهى 78 سورهى نساء مىخوانيم: «فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَکادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً» چرا اينها هيچ سخن و گفتارى را نمىفهمند؟ که مراد آيه، آشنايى نداشتن با زبان و لهجهى خاصّى نيست، بلکه مراد اين است که چرا در خط صحيح قرار نمىگيرند!؟
در اين سوره، سه ماجرا نقل شده است که در هر سه، حرکت و هجرت وجود دارد: هجرت اصحاب کهف، هجرت موسى براى ديدار خضر، هجرت ذوالقرنين؛ اوّلى هجرت براى حفظ ايمان است، دوّمى براى تحصيل دانش و سوّمى براى نجات محرومان مىباشد.