تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً (104)
الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ: زيانکاران آنانند که ضايع گشت و تباه شد کوشش آنها به عملهاى نيکو نما. فِي الْحَياةِ الدُّنْيا: در زندگانى دنيا مانند کشيشان و رهبانان که اکثر اوقات در دير به نماز و روزه مىگذرانند، و به سبب کفر تمام آن عملها باطل و هيچ ثوابى بر آن مترتب نشود؛ زيرا قبولى اعمال فرع ايمان است. وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً: و ايشان گمان مىکنند ايشان نيکو مىکنند کار را، و حال آنکه چنين نيست.
تفسير برهان- از حضرت باقر عليه السلام: فرمود: اين جماعت نصارى و
«1» سوره اعراف آيه 194.
جلد 8 - صفحه 127
قسيسين و رهبانان و اهل شهادت و هوى از اهل حروريه و اهل بدعتند «1».
در احتجاج- از حضرت امير المؤمنين عليه السلام از اين آيه سؤال شد، فرمود: کفار اهل کتاب و يهود و نصارىاند. و بتحقيق بودند بر دين حق، پس بدعت گذاردند در ديانت خود، و گمان کردند که کار نيکو بجا آوردند، بعد فرمود: اهل نهروان از آنها دور نيستند، يعنى مثل آنانند «2».