1- نبايد خود را بيش از آنچه هستيم معرّفى کنيم، پيامبران خود را بشر مى‌دانستند. «أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ»
2- شرط نبوّت، انسان بودن است تا پيامبر در عمل نيز الگوى ديگر انسان‌ها باشد. «أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ»
«1». تفسير درّالمنثور.
«2». تفسير نورالثقلين.
جلد 5 - صفحه 237
3- رهبران الهى بايد جلو غُلوّ و مبالغه‌ها را بگيرند. «أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ»
4- براى کار خدايى کردن، حتّى اميد به پاداش الهى کافى است گرچه يقين نباشد.
فَمَنْ کانَ يَرْجُوا ... فَلْيَعْمَلْ
5- اميد در انسان بايد به صورت يک حالت دائمى و پيوسته باشد، نه لحظه‌اى.
«فَمَنْ کانَ يَرْجُوا»
6- اميد بدون عمل، کارساز نيست. «يَرْجُوا فَلْيَعْمَلْ»
7- مرگ براى همه حتمى است، امّا ارزشمندتر آن است که انسان آرزوى ملاقات با خدا را داشته باشد. «يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ»
8- شرک، به هر نحوى باشد ممنوع است. «لا يُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً» 9- ارزش کارها در سه جهت است: اصل کار، انجام دهنده‌ى کار ونيّت و هدف آن. در اين آيه هر سه جهت آمده است. «عَمَلًا صالِحاً فَمَنْ کانَ يَرْجُوا وَ لا يُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ»
10- اين آيه، هم توحيد در الوهيّت را بيان مى‌کند، «إِلهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ» هم توحيد در ربوبيّت و عبادت را. «لا يُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً»
جلد 5 - صفحه 241
سوره مريم
سوره مريم نوزدهمين سوره‌ى قرآن، داراى نود و هشت آيه و در مکّه نازل شده است. «1»
محتواى سوره را همچون ساير سوره‌هاى مکّى، مسائل مربوط به قيامت و سرنوشت مجرمان و پاداش نيکوکاران و قسمتى از سرگذشت زکريّا و مريم و عيسى‌بن مريم و يحيى و ابراهيم و اسماعيل و ادريس عليهم السلام تشکيل داده است.
در تفسير الميزان مى‌خوانيم: خداوند در دو آيه‌ى آخر اين سوره مى‌فرمايد:
هدف ما از نزول اين سوره، بشارت و انذار است و اين هدف در قالب زيباى داستان زندگى پيامبران آمده است.
نام مريم 34 بار در قرآن آمده است و خداوند نام هيچ زنى را با اسم خاص در قرآن ذکر نکرده، جز مريم و تنها سوره‌اى که به نام يک زن در قرآن ناميده شده، همين سوره مريم است.
در فضيلت تلاوت اين سوره آمده است که هر کس مداومت به خواندن اين سوره کند، از دنيا نمى‌رود مگر آنکه خداوند او را از نظر جان و مال و فرزند بى‌نياز کند. «2» البتّه شکى نيست با عمل به محتواى اين سوره انسان خود را از ديگران بى‌نياز خواهد ديد.
«1». بعضى دو آيه 58 و 71 را مدنى مى‌دانند.
«2». تفسير مجمع‌البيان.
تفسير نور(10جلدى)، ج5، ص: 242