1- وعده‌هاى الهى، حقّ و مطابق با واقع است. «وَعْدَ الْحَقِّ»
2- شيطان با وعده‌هايش انسان را فريب مى‌دهد. «وَ وَعَدْتُکُمْ فَأَخْلَفْتُکُمْ» چنانکه در جاى ديگر آمده: «يَعِدُهُمْ وَ يُمَنِّيهِمْ وَ ما يَعِدُهُمُ الشَّيْطانُ إِلَّا غُرُوراً» «4»
3- شيطان، انسان را مجبور نمى‌کند، بلکه وسوسه و دعوت مى‌کند. «دَعَوْتُکُمْ»
4- حتّى شيطان، انسان فاسد را سرزنش مى‌کند. «لُومُوا أَنْفُسَکُمْ»
5- ملامت يکى از دلايل آزادى و اختيار انسان است، «فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَکُمْ» زيرا انسان مجبور، ملامت ندارد.
6- گناه خود را به گردن شيطان نياندازيم. «فَلا تَلُومُونِي»
7- در قيامت رابطه‌ها قطع مى‌شود. «ما أَنَا بِمُصْرِخِکُمْ» (رهبران باطل و پيروان آنان از يکديگر بيزارى مى‌جويند. شيطان به پيروانش مى‌گويد: «إِنِّي کَفَرْتُ بِما
«1». فرقان، 29.
«2». سبأ، 31.
«3». حجر، 42.
«4». نساء، 120.
جلد 4 - صفحه 407
أَشْرَکْتُمُونِ» و پيروان گمراه نيز به رهبران خود مى‌گويند: اگر براى ما فرصتى‌پيش آيد و به دنيا برگرديم ما نيز از شما بيزارى خواهيم جست. «لَوْ أَنَّ لَنا کَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ کَما تَبَرَّؤُا مِنَّا» «1»)
8- اطاعتِ غير خداوند شرک است. «أَشْرَکْتُمُونِ»
9- استجابت دعوت‌هاى شيطانى، ظلم به خود و مکتب است. «إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ»