اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَستَبشِرُون‌َ بِنِعمَةٍ مِن‌َ اللّه‌ِ وَ فَضل‌ٍ وَ أَن‌َّ اللّه‌َ لا يُضِيع‌ُ أَجرَ المُؤمِنِين‌َ (171)
و نيز بشارت ميدهند بنعمت الهي و فضل خداوند و اينکه خدا اجر مؤمنين را از بين نميبرد.
اينکه آيه مشتمل بر سه جمله است که سابقين يَستَبشِرُون‌َ لاحقين را.
1- بِنِعمَةٍ مِن‌َ اللّه‌ِ بنعمة مفرد است و منوّن بتنوين است و اينکه دلالت دارد
جلد 4 - صفحه 428
بر يک نعمت بسيار بزرگي که بالاترين نعمتها است و البته ساير نعم را هم در بر دارد 2- و فضل که اينهم دلالت ميکند که فضل بزرگي از جانب حق بآنها ميرسد که سائر تفضلات را هم شامل باشد.
3- وَ أَن‌َّ اللّه‌َ لا يُضِيع‌ُ أَجرَ المُؤمِنِين‌َ اطلاق اجر بنوعي از عنايت است زيرا احدي حقّي بر خدا ندارد و طلب از او ندارد و لو عبادت اهل دنيا را کرده باشد وظيفه عبوديت خود را انجام داده و شکر نعماء او نموده، و تمام عبادات کافي نيست بر اداء شکر کوچکترين نعماء او چه رسد به نعمتهايي که وَ إِن تَعُدُّوا نِعمَةَ اللّه‌ِ لا تُحصُوها ابراهيم آيه 34، بلکه اطلاق اجر از جهة وعده‌هاي الهي است که البته خلف ندارد و اينکه هم دليل است که مراد جميع مؤمنين است.
(تنبيه)
احاديث در فضيلة جهاد و شهادت بسيار است، و در جواهر اول کتاب جهاد نقل فرموده، و در بحار در ابواب متفرقه مفصلا بيان فرموده، و در وسائل نيز اخبار را ذکر کرده هر که طالب است مراجعه کند، و مختصرا اشاره‌اي ميشود
(الجهاد باب من ابواب الجنة فتحه اللّه لخاصة اوليائه و هو لباس التقوي و درع الحصينة و جنته الوثيقة فمن ترکه رغبة عنه البسه اللّه لباس الذل الخبر).
و از پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است فرمود
(الخير کله في السيف و تحت ظل السيف فلا يقيم النّاس الّا السيف و السيوف مقاليد الجنة و النار).
و حديث مفصلي از امير المؤمنين عليه السّلام از پيغمبر اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم روايت ميکنند که بعض فقراتش اينست
ان الغزات اذا همّوا بالغزو کتب اللّه لهم برائة من النار و اذا زال الشهيد عن فرسه قطعة او ضربة لم يصل الي الارض حتي يبعث اللّه عج زوجته من الحور العين فتبشره بما اعد اللّه له من الکرامة فان‌ّ لک ما لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر علي قلب بشر و تخرج من قبره شاهرا سيفه تشخب اوداجه دما
جلد 4 - صفحه 429
لو کان الانبياء علي طريقتهم لترحّلوا لهم لما يرون من بهائهم الخبر
الي غير ذلک من الاخبار.
و در سفينه بعد از ذکر جماعتي از مجاهدين در عصر نبي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم مثل علي عليه السّلام و حمزه و جعفر و عبيدة بن حارث و ابو دجانه و براء بن عازب و سعد بن معاذ و محمّد بن مسلمة و غير اينها ميفرمايد
(و لقد اجتمعت الامة علي ان‌ّ هؤلاء لا يقاسون بعلي‌ّ عليه السّلام في شوکته و کثرة جهاده فاما ابو بکر و عمر فقد تصفّحنا کتب المغازي فما وجدنا لهما فيه اثر البتة).
و احکام جهاد و شرائط آن و آداب آن مربوط بکتب فقهيه است و افضل جهاد جهاد با نفس است که جهاد اکبر گفتند، و در حديث قدسي است در اوصاف اهل خير ميفرمايد
(يموت النّاس مرّة و يموت احدهم في کل يوم سبعين مرّة من مجاهدة انفسهم و مخالفة هواهم و الشيطان الذي يجري في عروقهم).