مسئله رهاکردن کفّار به حال خود که از جملهى «ذَرْهُمْ» استفاده مىشود، به خاطر سرکشى خود آنان است، وگرنه خداوند ابتدا براى هدايت همهى انسانها، پيامبر فرستاده و کسى را به حال خود رها نکرده است. چنانکه اين مطلب بارها در قرآن مطرح شده است. از جمله: «وَ نَذَرُهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ» «1»، آنان را رها مىکنيم تا در سرکشى خود سردرگم شوند و در جاى ديگر مىفرمايد: «وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ» «2» آنان را در سرکشى کردن مهلت مىدهيم.
انسان به آرزو زنده است و اگر روزى آرزو از انسان گرفته شود از کار و تلاش دست برمىدارد. امّا آرزويى که در اسلام مورد انتقاد قرار گرفته است، مربوط به موارد ذيل است:
1. آرزوى طولانى، 2. آرزوى بيش از عمل، 3. آرزوى بدون عمل، 4. آرزويى که انسان را سرگرم کند، 5، آرزوى خير داشتن از کار و افراد بد.
پيامبراکرم صلى الله عليه و آله فرمود: من از دو چيز بر شما مىترسم؛ يکى پيروى از هوسها که شما را از حقّ باز دارد و ديگرى آرزوهاى طولانى که شما را از آخرت غافل نمايد. در دعاى کميل مىخوانيم: آرزوهاى طولانى، انسان را از رسيدن به خيرات محروم مىکند. «و حبسنى عن نفعى بعد آمالى»
«1». انعام، 110.
«2». بقره، 15.
جلد 4 - صفحه 440