آیه ۳ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۳ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۲

ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

بگذار آنها بخورند، و بهره گیرند، و آرزوها آنان را غافل سازد؛ ولی بزودی خواهند فهمید!

معنی کلمات و عبارات
«ذَرْهُمْ»: رهایشان ساز. بگذار که آنان. «یُلْهِهِمْ»: آنان را غافل سازد. ایشان را به خود مشغول کند.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- پیامبر(ص)، به هنگام مواجهه با حق ناپذیرى کافران مکه، مأمور به رها کردن آنان به حال خود و ترک محاجه با آنها شد. «ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا» ۲- پیامبر(ص) براى هدایت کافران، تلاش وسیعى داشت. «ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا» اینکه خداوند، به پیامبر(ص) دستور مى دهد که «آنان را به حال خود رها کن» حکایت از آن دارد که آن حضرت، تلاش گسترده و وسیعى براى نجات آنان از کفر انجام داده بود. ۳- براى کسانى که حق گریز و هدایت ناپذیرند، نباید دل سوزاند و سرمایه گذارى کرد. «ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا» ۴- تمامى همّ و تلاش کافرانِ هدایت ناپذیر صدراسلام، خوردن و بهره ورى از تمتعات و لذتهاى مادى بود. «ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا» ۵- خوردن، لذت بردن و برخوردار شدن از متاعها و لذتهاى دنیوى و غوطه ور شدن در آرزوهاى واهى، هدف و مقصد اعلاى کافران است. «ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا و یلههم الأمل» ۶- غوطه ورى در تمتعات و لذتهاى مادى، مانع تسلیم شدن در برابر حقایق دینى «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین. ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا» فراز «ذرهم یأکلوا و یتمتعوا و ...» - که درصدد بیان حالات کفار است - مى تواند به منزله تعلیل و جوابى باشد براى اینکه: چرا آنان اسلام نمى آورند و سرانجام نادم و پشیمان مى شوند؟ ۷- زندگى بدون تن دادن به تعالیم دین، سرگرمى و تباهى عمر است. «ذرهم ... و یلههم الأمل» «لهو» در لغت به معناى چیزى است که انسان را مشغول مى کند و از مراد و مقصودش باز مى دارد. بنابراین کسى که از هدفش باز بماند، عمر خود را تباه کرده است. ۸- متمرکز کردن تمامى همّ و تلاش بر بهره ورى هر چه بیشتر از تمتعات و لذتهاى دنیوى و دل بستن به آرزوهاى واهى، امرى ناپسند و محکوم است. «ذرهم یأکلوا و یتمتّعوا و یلههم» آیه، تعریض است به اینکه: کافرانِ هدایت ناپذیر، تمام همّشان تمتعات دنیوى است; لذا باید آنان را به حال خود رها کرد و این حاکى از ناخرسندى خداوند از آنهاست. ۹- کافرانِ هدایت ناپذیر صدراسلام، سرگرم آرزوهاى واهى بودند. «ذرهم ... و یلههم الأمل» ۱۰- سرگرم شدن به آرزوهاى واهى، مانع هدایت پذیرى و تسلیم شدن در برابر حق است. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین . ذرهم ... و یلههم الأمل» ۱۱- اِخبار خداوند به آشکار شدن حقانیت اسلام، براى کافران صدراسلام در آینده «ربما یودّ الذین کفروا ... فسوف یعلمون» برداشت فوق، مبتنى بر این است که مفعول و متعلق علم در «یعلمون» حقانیت اسلام باشد که مورد انکار آنان بود. ۱۲- گرفتار شدن به سرنوشت شوم، تهدید خداوند به کافرانِ هدایت ناپذیر «ذرهم ... فسوف یعلمون» براشت فوق، بنابراین احتمال است که مفعولٌ به و متعلق علم در «یعلمون» عاقبت امر و سرنوشت آنان باشد. ۱۳- سرانجام تداوم کفر و غوطه ورى در لذتهاى دنیا، پشیمانى است. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین. ذرهم یأکلوا ... فسوف یعلمون» ۱۴- اخطار و هشدار به سرنوشت شوم کافرانِ دنیاطلب، روشى براى بازداشتن از کفر و دنیاطلبى «ربما یودّ الذین کفروا ... ذرهم یأکلوا و ... فسوف یعلمون»
تفسیر (۱۲)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
  • ارزو و امال کافران، سبب غفلت انان از حقایق
  • ارزوهای کافران، مانع ایمان اوردن انان+۱ آیه
  • ارزوهای دنیایی، مانع اثربخشی موعظه و احتجاج
  • ارزوهای دنیایی، مانع اثربخشی موعظه و احتجاج
  • ارزو و امال سبب غفلت کافران از حقایق+۱ آیه
  • ارزوهای کافران، باز دارنده انان از ایمان+۱ آیه
  • کافران، در اسارت ارزوهای خویش+۱ آیه
  • ارزوی ناپسند، به دنبال دارنده فرجامی ناخوشایند
  • کفرورزی، از عوامل استدراج و ابتلا به عذاب اخروی+۸ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهرهمندی در زندگی دنیا+۶ آیه
  • استهزای پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) از سوی کافران+۲ آیه
  • هشدار خداوند به کافران دنیاطلب از گرفتارشدن به سرنوشت شوم در قیامت+۱ آیه
  • اخطار پیامبر(صلی الله علیه واله) به کافران صدر اسلام، از گرفتارشدن به عذابی مانند عذاب نابودکننده پیشینیان+۱ آیه
  • ناروایی ارزوهای سرگرم کننده و بازدارنده انسان از ایمان
  • لزوم اعراض پیامبر(صلی الله علیه واله) از کافران+۴ آیه
  • خوردن و بهرهوری از تمتّعات مادّی، تمامی همّ کافران هدایت ناپذیر
  • محدودیّت کافران هدایت ناپذیر به خوردن و بهره بری از تمتّعات و لذّتهای دنیا+۱ آیه
  • فرو رفتن و غوطهور شدن در رفاه و تمتّعات دنیوی، مانع پذیرش اسلام از سوی کافران+۱ آیه
  • برخورداری از رفاه، زمینه ساز کفر+۱ آیه
  • تداوم رفاه مندی در نسلهای کافران+۷ آیه
  • محدودیّت رفاه کافران به دوران زندگانی دنیوی+۲ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی، پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهره مندی در زندگی دنیا+۶ آیه
  • کافران، در اسارت شهوت و شکم
  • هشدار به کافران صدر اسلام از گرفتار شدن به عذابی مانند عذاب پیشینیان+۱ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۸ آیه
  • علم عینی به قیامت و عذاب الهی، قابل حصول در اینده و پس از تحقّق ان
  • ارزو و امال ناچیز، سبب غفلت از حقایق+۱ آیه
  • اصرار و مداومت برخی انسانها بر کفر خویش+۲ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخرتی، پس از مهلت یافتن و بهره مندی در زندگی دنیا+۸ آیه
  • محدودیّت کافران هدایت ناپذیر به خوردن و بهره بری از تمتّعات و لذّتهای دنیا+۱ آیه
  • هشدار خدا به کافران، از فرجام شوم انان+۱ آیه
  • لجاجت کافران در گریز از ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله)برخاسته از ادّعای باطل انان در چشم بندی دانستن کار ان حضرت+۹ آیه
  • لجاجت کافران در گریز از ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله)نشات گرفته از ادّعای باطل انان در سحرزدگی خود نسبت به دعوت و معجزات ان حضرت+۹ آیه
  • لذّت جویی گسترده از امکانات دنیایی، شیوه کافران+۲ آیه
  • پشیمانی و فرجام شوم کافران، نتیجه سرگرمی انان به لهو با ارزوهای باطل+۱ آیه
  • کافران هدایتناپذیر صدر اسلام، اهل لهو و سرگرم به ارزوهای باطل+۱ آیه
  • ارزوی باطل، زمینه اشتغال کافران به لهو و باز ایستادن از هدایت+۱ آیه
  • ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای اعراض از کافران+۱ آیه
  • تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله، در جهت هدایت کفرپیشگان+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به رویگردانی و مبارزه منفی با کافران+۳ آیه
  • ناامیدی پیامبر صلی الله علیه و اله از هدایت برخی کافران+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به واگذاشتن کافران هدایتناپذیر، به حال خود+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور رها کردن کافران حقناپذیر مکّه به حال خود+۱ آیه
  • وجوب اعراض از کافران+۴ آیه
واژه‌ها