اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا يَحزُنک‌َ الَّذِين‌َ يُسارِعُون‌َ فِي الکُفرِ إِنَّهُم لَن يَضُرُّوا اللّه‌َ شَيئاً يُرِيدُ اللّه‌ُ أَلاّ يَجعَل‌َ لَهُم حَظًّا فِي الآخِرَةِ وَ لَهُم عَذاب‌ٌ عَظِيم‌ٌ (176)
و محزون نکند تو را کساني که بسرعت رو بکفر ميروند اينها هيچگونه ضرري بدستگاه الهي نميتوانند وارد کنند مشيّت اينکه نحو تعلق گرفته که اينها از فيوضات اخروي که براي اهل ايمان مهيّا شده بي‌نصيب شوند و دچار عذاب عظيمي که براي کفار است شوند.
از اينکه آيه استفاده ميشود که دسته‌اي از کساني که ايمان آورده بودند برگشت کردند بکفر و با سرعت هر چه تمامتر رو بکفر رفتند و اينها غير از منافقين هستند زيرا آنها از کفر خارج نشده بودند تا رو بکفر روند، و همچنين کفار نيستند بلکه مرتدين هستند و اينکه باعث حزن پيغمبر شد زيرا ميديد که چقدر زحمت و رنج و خون دل خورده تا اينها را هدايت کرده و زحماتش از بين رفته خداوند
جلد 4 - صفحه 435
براي تسليت خاطر مبارکش در اينکه آيه ميفرمايد:
وَ لا يَحزُنک‌َ الَّذِين‌َ يُسارِعُون‌َ فِي الکُفرِ زيرا بر پيغمبر جز ابلاغ و هدايت چيزي نيست وَ ما عَلَي الرَّسُول‌ِ إِلَّا البَلاغ‌ُ المُبِين‌ُ عنکبوت آيه 18، هر کس توفيق شامل حالش شد و بشرف اسلام مشرف شد بنفع خودش ميشود و هر که قبول نکرد بر ضرر خودش تمام ميشود.
گر جمله کائنات کافر گردند || بر دامن کبرياش ننشيند گرد
و نصرت الهي هم دائر مدار کثرت و قلّت نيست کَم مِن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَت فِئَةً کَثِيرَةً بِإِذن‌ِ اللّه‌ِ بقره آيه 249.
إِنَّهُم لَن يَضُرُّوا اللّه‌َ شَيئاً چون غني‌ّ بالذات است و احتياج در ساحت قدس او نيست.
يُرِيدُ اللّه‌ُ باراده تکويني نه تشريعي.
أَلّا يَجعَل‌َ لَهُم حَظًّا فِي الآخِرَةِ چون قابل هدايت نيستند و افاضه محل قابل لازم دارد اينها هم مثل ساير طبقات کفار که حجت بر آنها تمام شد و اسباب هدايت از هر جهت براي آنها فراهم بود بسوء اختيار رو بکفر رفتند وَ أَمّا ثَمُودُ فَهَدَيناهُم فَاستَحَبُّوا العَمي عَلَي الهُدي فصلت آيه 17، از مثوبات و نعم اخروي که خاص باهل ايمان است و غير مؤمن بهره و نصيبي از آنها ندارد محروم شدند إِن‌َّ اللّه‌َ حَرَّمَهُما عَلَي الکافِرِين‌َ اعراف آيه 50.
وَ لَهُم عَذاب‌ٌ عَظِيم‌ٌ که اختصاص دارد بکافر معاند و غير مؤمن از ساير طبقات که قاصر نباشند و اگر قاصر باشند نه بهره و نصيبي دارند چون ايمان نداشتند و نه عذابي چون مقصر نبودند.
436