تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ (178) ترجمه‌ و نه‌پندارند البته آنانکه کافر شدند که مهلت دادن ما ايشان را خير است براى آنها جز اين نيست که مهلت ميدهيم آنها را تا زياد کنند گناه را و از براى ايشان است عذابى خوار کننده.. تفسير منافقين متخلفين از جهاد تصور کرده بودند جانى بسلامت در برده‌اند و از مهلکه نجات يافته‌اند و باين خورسند بودند که خيرى بآنها رسيده است غافل از آنکه هر چه در دنيا باين حال باقى بودند بر معصيت آنها افزوده ميشد و عذاب آخرت آنها بيشتر ميشد لذا خداوند متنبه فرمود آنها را که کفار نبايد تصور کنند طول عمر و عقاب ننمودن خداوند بزودى آنها را خوب است از براى آنها بلکه خداوند بآنها مهلت داده و واگذارده آنها را بحال خودشان و نتيجه اين آنستکه بار عصيان آنها سنگين ميشود و استحقاق آنها براى عذاب کامل ميگردد و جز اين فايده براى آنها ندارد يکى از اسرار خلقت آنستکه هر موجودى بکمال قابليت خود برسد و تصور نکنند که در اين بقاء بعزت خواهند رسيد زيرا که بعذابى گرفتار ميشوند که هر عزيزى را خوار ميکند پس لام در ليزدادوا ممکن است لام عاقبت باشد مثل آنکه ميگويند بزائيد براى مردن و بنا کنيد براى خراب شدن و ممکن است لام تعليل باشد چنانچه اشاره شد و لازم نمى‌آيد که عصيان آنها باراده الهى باشد زيرا که بسوء اختيار خودشان بجا ميآورند و لا مؤثر فى الوجود الا اللّه و وجود خير است و شر عدم است و صادر از جنبه نقص ممکن و بيان اين امر در ذيل آيه شريفه تلک- الرسل فضلنا بعضهم على بعض در اواخر سوره بقره در تحت عنوان تحقيق رشيق گذشت و عياشى از حضرت باقر (ع) روايت نموده که پرسيدند از آنحضرت موت براى کافر بهتر است يا حياة فرمود موت براى کافر و مؤمن بهتر است چون خداوند فرموده و آنچه نزد خدا است بهتر است از براى نيکوکاران و اين آيه را نيز تلاوت فرمودند و لا تحسبن بصيغه مخاطب نيز قرائت شده و بنابر اين خطاب به پيغمبر است و مقصود بخطاب منافقين هستند.