اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ اعبُد رَبَّک‌َ حَتّي يَأتِيَک‌َ اليَقِين‌ُ (99)
و عبادت کن پروردگار خود را تا بيايد ترا يقين معروف و مشهور بين مفسرين و علماء اعلام تفسير کردند يقين را بموت و مرگ يعني تا نفس آخر بايد عبادت کرد و همين معني را در زيارت وارث گفتند.
و اطعت اللّه و رسوله حتي اتاک اليقين
و اطلاق يقين بر موت بواسطه اينست که حين الموت پرده برداشته ميشود و نتائج اعمال مشهود ميگردد و بهمين معنا تفسير شده آيه شريفه وَ کُنّا نُکَذِّب‌ُ بِيَوم‌ِ الدِّين‌ِ حَتّي أَتانَا اليَقِين‌ُ مدّثر آيه 48.
و يک دسته از دراويش و صوفيه يقين را بمعني شهود گرفتند و گفتند ما بحدّ يقين رسيده‌ايم ديگر نبايد عبادت کنيم و اسم خود را عارف گذاردند، و کلمات خود را بعرفان معرفي کردند، چنانچه در نظر است درويشي ميامد در مدرسه چهار باغ سلطاني و قصائدي ميخواند مرحوم سيد العراقين قدّس سرّه از او پرسيد نماز ميخواني! گفت: خير نميخوانم فرمود: چرا! گفت: بحدّ يقين رسيده‌ام فرمود: مولاي شما علي عليه السّلام نماز ميخواند! گفت: او هم أهل حقيقت بود هم أهل طريقت لکن ممکن است گفته شود که غرض و علّت غايي عبادت وصول بمقام يقين است که اعظم مراتب إيمان است و از براي او سه مرتبه است: علم اليقين عين اليقين حق اليقين و در قرآن بهر سه اشاره فرموده:
کَلّا لَو تَعلَمُون‌َ عِلم‌َ اليَقِين‌ِ لَتَرَوُن‌َّ الجَحِيم‌َ ثُم‌َّ لَتَرَوُنَّها عَين‌َ اليَقِين‌ِ تکاثر آيه 5 و 7 وَ إِنَّه‌ُ لَحَق‌ُّ اليَقِين‌ِ الحاقة آيه 51.
إِن‌َّ هذا لَهُوَ حَق‌ُّ اليَقِين‌ِ واقعه آيه 95.
و گفتند علم اليقين يقيني است که از روي برهان و دليل و آثار يقين بمطلوب
جلد 12 - صفحه 78
پيدا کند و عين اليقين از روي حس‌ّ و و جدان درک کند و حق اليقين حقيقت را دست آورد از روي مشاهده قلب مثل أحکام ضروريّه اجتماع نقيضين و ارتفاع آنها که احتياج بدليل ندارد و حس‌ّ مدخليّت ندارد، هذا آخر الکلام و الحمد للّه و صلي.
اللّه علي محمّد و آله و يتلوه ان شاء اللّه سوره مبارکه النحل.
جلد 12 - صفحه 79
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
[سورة النحل]
و الحمد و الشکر للّه الکريم الحليم و الصلاة و السلام علي محمّد صاحب الخلق العظيم و علي آله و أهل بيته سادات الجنة النعيم و اللعنة علي أعدائهم من الآن الي الدخول في العذاب الاليم.
سورة النحل و هي مائة و ثمان و عشرون آيه ..
در برهان از إبن بابويه در فضيلت اينکه سوره مبارکه روايت کرده از حضرت باقر عليه السّلام فرمود:
(من قرء سورة النحل في کل شهر کفي المغرم في الدنيا و سبعين نوعا من انواع البلاء أهونه الجنون و الجذام و البرص و کان مسکنه في جنة عدن و هي وسط الجنان).
و قريب بهمين مفاد از عياشي از آن حضرت روايت کرده و از خواص القرآن از حضرت رسول صلّي اللّه عليه و اله و سلّم روايت کرده فرموده:
(من قرأ هذه السورة لم يحاسبه اللّه تعالي بما أنعم عليه و ان مات يومه او ليلته و تلاها کان له من الاجر کالذي مات و احسن الوصية الحديث)
و از حضرت صادق عليه السّلام روايت کرده فرمود
(من کتبها و جعلها في حائط البستان لم يبق شجرة تحمل الا و سقط حملها و تنثر، و ان جعلها في منزل قوم بادوا و انصرفوا من أولهم الي آخر هم في تلک السنة فاتق اللّه يا فاعله و لا تعمله الا لظالم).
80