تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ قِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا ما ذا أَنْزَلَ رَبُّکُمْ قالُوا خَيْراً لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ وَ لَدارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ وَ لَنِعْمَ دارُ الْمُتَّقِينَ (30)
بعد از بيان اقوال کفار نسبت به آنچه نازل فرموده به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، شرح گفتار مؤمنان را در آن مى‌فرمايد:
وَ قِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا: و هرگاه گفته شود به آنان که پرهيز نمودند از شرک و معاصى، يعنى به مؤمنان گويند، ما ذا أَنْزَلَ رَبُّکُمْ: چه چيز فرستاده پروردگار شما. قالُوا خَيْراً: گويند فرستاده است نيکوئى را. مراد قرآن است که جامع
جلد 7 - صفحه 192
جميع خيرات و حاوى تمام حسنات و برکات و نيکوئيهاى دينى و دنيوى و خوبيهاى صورى و معنوى ناشى از او باشد. حاصل آيه شريفه آن که: چون مؤمنان را از حال قرآن پرسند، ايشان معترف به نزول آن شده، گويند: مجمع خيرات است که آن احکام حلال و حرام و اوامر و نواهى باشد، بر خلاف اهل کفر که اقرار به آن ننموده گويند: اساطير الاولين است.
بعد بيان نتيجه ايمان را فرمايد که: لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا: براى کسانى که نيکوئى کردند در اقوال و افعال، و سر آمد تمام نيکيها اقرار به يگانگى حضرت سبحان و نبوت پيغمبر آخر الزمان، يعنى به دل و زبان گويا شدند. (اشهد ان لا اله الّا اللّه و انّ محمّدا رسول اللّه) و در رفتار هم پيروى کردند فرمايش خدا و رسول را. فِي هذِهِ الدُّنْيا حَسَنَةٌ: در اين دنيا جزا باشد به نيکوئى از حفظ مال و جان و حرمت و نصرت، و ممکن است که (لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا) ابتداى کلام باشد از خداى تعالى، يعنى براى نيکوکاران در اين دنيا نيکى جزاى آنها باشد و آن ثنا و مدح در زبانهاى مؤمنين، و هدايت و توفيق يافتن به احسان. وَ لَدارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ: و ثواب ايشان در سراى ديگر بهتر است از اين نعم، يعنى آنچه در قيامت به آنها عطا شود از نعم باقيه، بهتر باشد از آنچه در دنيا به ايشان مرحمت شده از نعم فانيه. وَ لَنِعْمَ دارُ الْمُتَّقِينَ: و هرآينه نيکوسرائى است پرهيزکاران را بهشت. نزد بعضى معنى آن که: و هرآينه نيکوسرائى است دنيا پرهيزکاران از شرک و معاصى را، زيرا ايشان به سبب کارهاى شايسته در دنيا تأمل شدند ثواب و جزاى خير را در عقبى، چه دنيا محل کشت است و آخرت وقت نتيجه و درو، و البته شخص عاقل کارهاى شايسته را که موجب سعادت باقيه است هرآينه اختيار خواهد کرد.