تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ کَذلِکَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ (31)
جلد 7 - صفحه 193
بعد از آن وصف منازل پرهيزکاران را فرمايد:
جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها: سراى پرهيزکاران بهشتهاى اقامتگاه را داخل مىشوند آنها وصفشان چنين است که: تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ: جارى مىگردد از زير درختان آن جويها. لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ: براى ايشان است در آن بهشتها آنچه را که بخواهند از مشتهيات نفسانى و مستلذات چشمى، چنانچه آيه ديگر فرمود (وَ فِيها ما تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ الْأَعْيُنُ) «1». کَذلِکَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ: اين چنين پاداش و جزا دهد خداى تعالى پرهيزکاران از شرک و معاصى را.
تنبيه: آيه شريفه کمال ترقيات انسانى را در عالم آخرت بيان مىفرمايد، و آن حصول آزادى مطلقه و حريت تامه است که به مقتضاى فطرت جبلّى، هر فرد فرد بشرى، مىخواهد هر چه اراده مىکند بشود، و هر کارى خواهد بکند، و اين راحتى و آزادى عبارت است از وقوع مراد، به نفس اراده، و الّا حصول مراد، به مقدمات فعليه راحتى نباشد، و مسلم است در دنيا چنين آزادى و سلطنت تامه حاصل نشود هر چند خود را به زحمت اندازد، خداوند منان به فضل و امتنان اين مقام عالى را به مؤمن متقى در عالم باقى مرحمت فرمايد.