«أُمَّةٍ» از ريشه‌ى «ام» به معناى چيزى است که ديگرى را به خود ضميمه مى‌کند. به هر جماعتى که داراى نوعى وحدت و اشتراک باشند، امّت گفته مى‌شود. اين کلمه 52 بار در قرآن آمده است.
«طاغوت» براى مبالغه‌ى طغيان بکار مى‌رود. در قرآن به شيطان، ستمگران و مستکبران و بت‌ها، که مايه‌ى طغيان و نافرمانى خدا هستند، «طاغوت» گفته شده است. اين کلمه هم در مورد مفرد بکار مى‌رود «يَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ» و هم در مورد جمع «أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ»
خداوند اسباب هدايت را براى تمام مردم فرستاده است، «بَعَثْنا فِي کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا» امّا گروهى مى‌پذيرند و هدايت مى‌يابند، «فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ» و گروهى انکار کرده و گمراه مى‌شوند. «مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلالَةُ» پس هدايت از اوست، ولى گمراهى از ماست.
مثال جالب: زمين که به دور خورشيد مى‌چرخد، همواره بخشى از آن رو به خورشيد و
جلد 4 - صفحه 519
روشن است و بخشى پشت به خورشيد و تاريک است. مى‌توان گفت: هر نورى که زمين دارد ازخورشيد است، امّا هر تاريکى که زمين دارد از خود اوست.
به هر حال خداوند، ضلالت را به خود نسبت نمى‌دهد، مگر آنکه انسان خود زمينه‌ى آن را فراهم کرده باشد، مانند آيه‌ى «يُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ» خداوند ستمگران را گمراه مى‌کند وآيه «وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ» خداوند جز فاسقان را گمراه نمى‌کند.