تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ أَنْ نَقُولَ لَهُ کُنْ فَيَکُونُ (40)
إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناهُ: اين است و جز اين نيست گفتار ما مر چيزى را که خواهيم آفريدن آن را. أَنْ نَقُولَ لَهُ کُنْ فَيَکُونُ: آنست که گوئيم مر آن را که باش، پس باشد.
تحقيق: نزد اکثر متکلمين اماميه، اراده الهيه عبارت است از علم به مصلحت امور که مقارن مىباشد با فعل. پس اراده حق به ايجاد شىء، همان فعل و تحقق او است در خارج بدون تأخير و فصلى. و آيه شريفه اشعار دارد به اينکه ذات احديت سبحانى به صفات ذاتيه کماليه کافى باشد در احداث حوادث و ايجاد مخلوقات بدون ماده و مدت و تهيأ و مهلت و عزم و جزم، زيرا
جلد 7 - صفحه 205
تمام اينها صفات محتاج «تعالى اللّه عن ذلک علوا کبيرا) و چون در عالم امکان، قوىترين تمام ارادهها آنست که به محض فرمان شخص امر واقع شود، لذا براى فهم مطلب و تقريب ذهن، تعبير از آن فرمود به قوله «کن فيکون» و الا گفتن و شدن در پيشگاه حضرت ذو الجلال نخواهد بود. و نيز تنبيه است بر آنکه ذاتى که قادر باشد بر ايجاد اشياء بدون سبق ماده، هرآينه البته قادر خواهد بود بر اعاده شىء با وجود ماده، زيرا اين مرتبه از اول اهون و اسهل مىباشد.