تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَکْبَرُ لَوْ کانُوا يَعْلَمُونَ (41) چون حق تعالى بيان فرمود انکار کفار را نسبت به بعث و قيامت و تمادى آنان در جهل و ضلالت؛ در چنين حالى اقدام نمايند بر ايذاء و اذيت مؤمنين در اين هنگام لازم آيد بر آنها مهاجرت، لذا حکم هجرت را بيان مى‌فرمايد: وَ الَّذِينَ هاجَرُوا فِي اللَّهِ‌: و آن کسانى که هجرت کردند در راه خدا از مکه به مدينه پيش از فتح مکه، لذا فرمود (لا هجرة بعد الفتح) و اين هجرت شرعى است و فرمايش (لا هجرة بعد ثلاث) هجرت لغوى باشد، يعنى نشايد که مسلمانان از يکديگر جدا و رها شوند بيش از سه روز، پس اين اسم از اسماء مخصوصه است مانند صلاة و حج و صوم و غير آن. مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا: بعد از آنکه ظلم کردند ايشان را مشرکين و حقشان را گرفتند و شکنجه نمودند به آنان و ايشان شش نفر بودند: بلال، صهيب، عمار، خباب، عابس، جبير. (ابو جنده). قريش ايشان را عذاب مى‌کردند براى اينکه از اسلام برگردند، آيه شريفه در باره ايشان نازل شد که کسانى که مفارقت کردند وطن و اهل خود را به جهت حفظ دين و پيروى پيغمبرشان براى طلب رضاى الهى بعد از شکنجه معاندين. لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً: هرآينه البته البته به خدا قسم نازل کنيم و فرود جلد 7 - صفحه 206 آوريم ايشان را در دنيا جايگاه نيکو و آن مدينه طيبه باشد. يا آنکه در دنيا به ايشان احسان کنيم و يکفرد احسان نزول به مدينه طيبه است. وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَکْبَرُ: و هرآينه ثواب آخرت مهمتر و بهتر باشد از آنچه عطا فرموديم ايشان را در دنيا. لَوْ کانُوا يَعْلَمُونَ‌: اگر بدانند کفار که خداى تعالى جمع فرموده براى جماعت مؤمنين خير دارين را، هرآينه پيروى کنند ايشان را در دين، و ايمان آرند. تنبيه: اين مقدمه ثابت شده که فرامين سبحانى به قاعده اشتراک در تکليف شامل است تمام مکلفين را تا قيامت، بنابراين هجرت معهود گرچه اختصاص دارد به مهاجرين از مکه به مدينه، لکن چون مناط اين هجرت براى حفظ ديانت بوده، لذا در هر عصرى لازم باشد بر مؤمنين هجرت از اهل بدعت و ضلالت و کفر و معصيت، به جهت حفظ ناموس ديانت، و تحت اين آيه شريفه مندرج خواهند بود.