اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِالبَيِّنات‌ِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنزَلنا إِلَيک‌َ الذِّکرَ لِتُبَيِّن‌َ لِلنّاس‌ِ ما نُزِّل‌َ إِلَيهِم وَ لَعَلَّهُم يَتَفَکَّرُون‌َ (44)
با معجزات و کتابها و نازل کرديم بسوي تو ذکر را که قرآن مجيد باشد براي اينکه بيان فرمايي براي جميع افراد بشر آنچه از تکاليف براي آنها نازل شده و باشد که آنها فکر کنند و غرض الهي را دست آورند و بفهمند بِالبَيِّنات‌ِ
جلد 12 - صفحه 129
وَ الزُّبُرِ متعلق است بما ارسلنا در آيه قبل که ارسال رسل بمجرد دعوي رسالت نبوده، بلکه با ادله محکمه و معجزات فرستاديم که قاطع عذر و اتمام حجت باشد که: لِيَهلِک‌َ مَن هَلَک‌َ عَن بَيِّنَةٍ وَ يَحيي مَن حَي‌َّ عَن بَيِّنَةٍ انفال آيه 44 و تعبير بزبر براي اينست که شامل صحف و کتب شود مثل صحف آدم و شيث و نوح و ابراهيم و کتب آسماني تورية و زبور و انجيل.
وَ أَنزَلنا إِلَيک‌َ الذِّکرَ مراد از ذکر قرآن است که يکي از اسامي قرآن ذکر است چون بنده را از غفلت و جهالت بيرون مياورد و بشاه راه هدايت سوق ميدهد لِتُبَيِّن‌َ لِلنّاس‌ِ سرّ نزول قرآن بينا کردن مکلّفين است و آشکار کردن آنچه دستور دارند و موظف هستند ما نُزِّل‌َ إِلَيهِم از عقائد و اخلاق و واجبات و محرمات و ساير اموري که در امر دين بآن احتياج دارند لَعَلَّهُم يَتَفَکَّرُون‌َ البته قرآن بر اينکه امور نازل شده لکن تاثيرش در قلوب موقوف بر فکر و تدبّر و تأمّل است، چنانچه ميفرمايد:
أَ فَلا يَتَدَبَّرُون‌َ القُرآن‌َ أَم عَلي قُلُوب‌ٍ أَقفالُها.
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ || نرود ميخ آهنين بر سنگ
آفتاب عالم تاب است لکن بر شخص کور تأثير ندارد ما اکثر العبر و اقل الاعتبار البته بايد فکر کرد و غرض الهي را از ارسال رسل و انزال کتب، بلکه خلقت انسان را بدست آورد وَ ما خَلَقت‌ُ الجِن‌َّ وَ الإِنس‌َ إِلّا لِيَعبُدُون‌ِ ذاريات آيه 53.
و عبادت موقوف بر ارسال رسل و انزال کتب و ارائه طريق است.