تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَمْلِکُ لَهُمْ رِزْقاً مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ شَيْئاً وَ لا يَسْتَطِيعُونَ (73)
جلد 7 - صفحه 245
بعد از آن در مقام توبيخ و سرزنش آنان مىفرمايد:
وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ: و پرستش مىکنند به غير از خدا. ما لا يَمْلِکُ لَهُمْ رِزْقاً: آنچه را که مالک نيستند براى ايشان روزى را، يعنى چيزهائى که قادر نيستند که روزى دهند ايشان را. مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ شَيْئاً: از آسمان و زمين چيزى را نه کم و نه بسيار، اما از آسمان قادر نيستند باران را نازل کنند، و اما زمين قدرت ندارد که گياهى را برويانند. وَ لا يَسْتَطِيعُونَ: و توانائى ندارند به هيچ وجه و طريقى و بر هيچ چيزى.
حاصل آيه شريفه آنکه: کافران با آنکه زندهاند، نمىتوانند روزى به خود و به غير دهند، چه جاى جمادات، و مسلم است که پرستش و ستايش اصنام و اوثان، خلاف عقل بلکه از بديهيات و ضروريات است؛ زيرا بندگى عبارت باشد از شکر منعم، و هيچ نعمت، عظيمتر از خلق و ابقاء و رزق نيست، و اين هر سه صفت براى ذات احديت سبحانى ثابت است فقط، پس ذات الهى را ستايش سزاست نه غير را. و ايضا اين مشرکين به اين اندازه تأمل نکنند و خود را با معبودان خود مقايسه و بسنجند و ملاحظه نمايند که خود شريفتر باشند از بتان، زيرا داراى شعور و حس و ادراک، و لکن اصنام جماد فقط، و هيچ حس و شعور ندارند. چقدر آدمى پست باشد که اينگونه امتيازات را درنيابد و پيروى فطرت جبلى خود را که توحيد است ننمايد و به شهوات غوطهور گردد.