اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ضَرَبَ اللّهُ مَثَلاً رَجُلَينِ أَحَدُهُما أَبکَمُ لا يَقدِرُ عَلي شَيءٍ وَ هُوَ کَلٌّ عَلي مَولاهُ أَينَما يُوَجِّههُ لا يَأتِ بِخَيرٍ هَل يَستَوِي هُوَ وَ مَن يَأمُرُ بِالعَدلِ وَ هُوَ عَلي صِراطٍ مُستَقِيمٍ (76)
و مثل ديگري خداوند زده است که دو نفر يکي از آنها لال است قدرت بر تلفظ ندارد و او و بال و کلّ است بر ولي و صاحب اختيار خود بهر کاري توجّه کند خر- دلي نفع ندارد آيا مساوي است با کسي که امر بعدل ميکند و او بر صراط مستقيم است ضَرَبَ اللّهُ مَثَلًا اينکه يک مثال ديگر است براي فرق بين مؤمن و کافر موحد و مشرک عادل و فاسق مصلح و مفسد رجلين دو نفر احدهما يکي از آنها ابکم مشرک اقرار بتوحيد نميکند کافر ايمان نمياورد فاسق تن بعبادت و اطاعت نميدهد مثل آدم لال که زبان ندارد لا يَقدِرُ عَلي شَيءٍ چنان موانع از تقليد آباء و عنا دو عصبيّت و هواي نفس و حب شهوات و حب دنيا براي او سدّ شده کانه قدرت ندارد وَ هُوَ کَلٌّ عَلي مَولاهُ هر چه مواليان او را نصيحت و ارشاد و هدايت کنند تأثيري در آن ندارد و باعث زحمت و اذيت آنها ميشود أَينَما يُوَجِّههُ لا يَأتِ بِخَيرٍ جز فسق و فجور و ظلم و تعدّي و فساد از او عمل خيري صادر نميشود هَل يَستَوِي هُوَ استفهام انکاريست هيچ عاقلي حکم بتساوي نميکند با کسي که وَ مَن يَأمُرُ بِالعَدلِ بهدايت و ارشاد امر بتوحيد و ايمان و اطاعت و امتثال و امر بمعروف و نهي از منکر و پند و اندرز ميدهد وَ هُوَ عَلي صِراطٍ مُستَقِيمٍ عملا و اخلاقا و عقيدة بر صراط مستقيم ديانت سير ميکند و قدمي بر طرق شيطاني بر نميدارد.
160