تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
مَتاعٌ قَلِيلٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (117)
بعد از آن تبيين آن فرمايد بقوله:
مَتاعٌ قَلِيلٌ: آنچه افترا مىکنند براى تحصيل آن برخوردارى است اندک و ناپايدار که زود منقطع گردد در دنيا. وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ: و براى ايشان است عذاب دردناک در آخرت که هرگز منقطع نشود.
تنبيه: يکى از صفات رذيله، دروغ است. و از اعظم افراد آن، دروغ بر خدا و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ائمّه عليهم السّلام مىباشد که مراد به افتراء همين است. يعنى دروغى گويد و نسبتش را به خدا يا پيغمبر يا ائمه معصومين عليهم السّلام دهد، و از اين قبيل باشد حلال خدا را حرام کردن، يا حرام خدا را حلال کردن و از گناهان کبيره است. در کافى شريف- از حضرت صادق عليه السّلام قال: الکذب على اللّه و على رسوله من اکبر الکبائر. «1» و بصريح آيه شريفه رستگارى براى مفترين نخواهد بود در آخرت، و براى آنها عذاب اليم باشد؛ زيرا مرتکب امرى شدند که تالى کفر است. و احاديث بسيار وارد شده از جمله:
در کافى محمد بن مسلم از حضرت باقر عليه السّلام روايت نموده: قال انّ اللّه جعل للشّر اقفالا و جعل مفاتيح ثلث الاقفال الشّراب، و الکذب شرّ من
«1» اصول کافى، جلد دوّم، کتاب الايمان و الکفر، باب الکذب، صفحه 339، حديث 5.
جلد 7 - صفحه 301
الشّراب. «1» فرمود: بدرستى که خداى تعالى قرار داده براى شرّ قفلها، يعنى امور مانعهاى از ارتکاب شرور مانند عقل، و لوازمات آن حياء از خدا و خلق، و تفکر در قبح آن، و عقوبات طاريه بر آن، و مفاسد دنيوى و اخروى آن؛ و قرار داده کليد ثلث قفلها را شراب، يعنى جميع اشربه مسکره و شراب زايل مىکند عقل را، و به زوال آن مرتفع شود تمام موانع، پس باز شود همه قفلها و کذب بر خدا و رسول بدتر است از شراب، يعنى وقتى شراب موجب فتح باب ثلث شرور گردد، معلوم است بر کذب و افترا به خدا چه نوع مفاسد وارد آيد، و چنانچه صاحب آن بدون توبه از دنيا رود، خلاصى و نجات از عذاب براى او نخواهد بود. بنابراين بايد شخص متدين، مراقبت در اين صفت را داشته باشد و قبل از تکلم و سخن، کلام خود را در پيشگاه شرع مطهر عرضه دارد که از ميزان و دستور خدا و رسول خارج نگردد تا دچار سخط الهى و عذاب سبحانى نشود.