تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا وَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ الْعَذابِ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (188) ترجمه‌ مپندار البته آنکسانيکه شاد ميشوند بآنچه آوردند و دوست ميدارند که ستوده شوند بچيزيکه بجا نياوردند پس مپندار البته ايشان را در محل نجات از عذاب و از براى ايشان است عذابى دردناک.. تفسير مپندار اى پيغمبر که کسانيکه اوصاف تو را تغيير دادند و بمردم اظهار نمودند و خوشنود شدند از اين عمل خودشان که توانستند چنين تدليس و تحريفى نمايند و نيز آنانکه در عبادات ريا نمودند و خوشوقت شدند که مردم را فريب دادند و کسانيکه دوست دارند که ستايش کنند مردم آنها را براى عملى که بجا نياوردند مانند وفاى بعهد الهى و اظهار حق و عبادات مقرون باخلاص و هر کار خيرى پس گمان مکن تو البته آنها را که در امانگاه و موضع نجات و رستگاريند از عذاب الهى بلکه براى کفر و تدليس و ريا و خلف عهد و کتمان حق و دروغ و ترک عبادت در عذاب اليم جهنم ميباشند و قمى از حضرت باقر (ع) نقل نموده که مپندار آنها را که دورند از عذاب و جمله لا تحسبنهم براى تاکيد و قوت ربط است و بصيغه مغايب در جلد 1 صفحه 547 اينموضع و صدر آيه نيز قرائت شده است يعنى نبايد بپندارند آنها خودشان را در امان از عذاب و محتمل است مراد از عذاب اول دنيوى باشد و مراد از عذاب دوم اخروى و بنظر حقير تکرار عذاب براى اشاره بآنستکه علاوه بر آنکه عملشان موجب نجات از عذاب نيست موجب دخول در نار است و موصول اول اشاره باهل عجب مقارن با عمل و موصول دوم اشاره باهل ريا و سمعه است که عمل براى رضاى خدا از آنها سر نزده و مايلند که مردم مدح کنند آنها را بآنکه عمل براى خوشنودى خدا نموده‌اند و اللّه اعلم.