1- عاطفه پدرى حتّى نسبت به فرزندان خطاکار، از بين نمىرود. «يا بَنِيَّ»
2- چارهانديشى وتدبير براى حفظ سلامت فرزندان، لازم است. يا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا ...
3- وقتى توصيه کننده عالم و آگاه است، لازم نيست فرمانبر از فلسفهى آن دستور آگاه باشد. (فرزندان يعقوب فرمان لا تَدْخُلُوا ... را عمل کردند و فلسفه و راز آن را نپرسيدند)*
4- از بهترين زمانهاى موعظه، در آستانه سفر است. يعقوب در آستانهى سفر فرزندان به آنان گفت: «يا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بابٍ واحِدٍ»
5- جلو حساسيّتها، سوءظنها و چشمزخمها را بگيريد، ورود گروهى جوان به منطقهى بيگانه، عامل سوءظن و سعايت است. «لا تَدْخُلُوا مِنْ بابٍ واحِدٍ»
6- لطف و قدرت خداوند را منحصر در يک راه نپنداريد، دست او باز است و مىتواند از هر طريقى شما را مدد رساند. «لا تَدْخُلُوا مِنْ بابٍ واحِدٍ»
جلد 4 - صفحه 248
7- فقط بازدارنده و نهى کننده نباشيد، بلکه راه حل نيز ارائه دهيد. لا تَدْخُلُوا ... وَ ادْخُلُوا*
8- براى رسيدن به مقصود بايستى راههاى مختلف را پيمود. «وَ ادْخُلُوا مِنْ أَبْوابٍ مُتَفَرِّقَةٍ»*
9- مدير خوب بايد علاوه بر برنامهريزى، حساب احتمالات را بکند، زيرا انسان در ادارهى امور خود مستقل نيست. يعنى با همه محاسبات و دقّتها باز هم دست خدا باز است و تضمينى براى انجام صددرصد محاسبات ما نيست.
«وَ ما أُغْنِي عَنْکُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ»
10- در برابر مقدّرات حتمى خداوند، چارهاى جز تسليم نيست. «ما أُغْنِي عَنْکُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ»
11- حاکم مطلق هستى، خداوند است. «إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ»
12- با توکّل زانوى اشتر ببند. لا تَدْخُلُوا ... عَلَيْهِ تَوَکَّلْتُ*
13- هم احتياط و محاسبه لازم است؛ لا تَدْخُلُوا ... و هم توکل به خداوند ضرورى است. «عَلَيْهِ تَوَکَّلْتُ»
14- به غير خداوند، توکل نکنيد. «عَلَيْهِ تَوَکَّلْتُ» چرا که او به تنهايى کفايت مىکند «وَ کَفى بِاللَّهِ وَکِيلًا» «1» و بهترين وکيل است. «نِعْمَ الْوَکِيلُ» «2»
15- يعقوب، هم خود توکل کرد و هم ديگران را با امر به توکل تشويق نمود.
تَوَکَّلْتُ ... فَلْيَتَوَکَّلِ ...