اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا تَاللّه‌ِ لَقَد آثَرَک‌َ اللّه‌ُ عَلَينا وَ إِن کُنّا لَخاطِئِين‌َ (91)
گفتند برادران پس از شناختن يوسف بخدا قسم هر آينه محققا برگزيد خداوند بر ما تو را و اگر چه بوديم ما از خطاکاران و زيان کاران.
قالُوا تَاللّه‌ِ يکي از صيغ قسم است باللّه و اللّه تاللّه و قسم دو قسم است يک قسم بر ايجاد فعلي يا ترک آن مثل نذر و عهد که آن فعل واجب ميشود يا حرام و بر مخالفتش کفاره دارد تحرير رقبه يا اطعام عشرة مساکين يا کسوه آنها و با عدم تمکن سه روز صيام. و قسم ديگر بر وقوع فعلي يا لا وقوع مثل قسمي که در باب ترافع منکر قسم ياد کند بر بطلان دعواي مدّعي يا مدعي پس از ردّ منکر قسم ياد کند بر اثبات دعوي مثل قسمهايي که در قرآن مجيد باد فرموده فَوَ رَبِّک‌َ لَنَسئَلَنَّهُم أَجمَعِين‌َ عَمّا کانُوا يَعمَلُون‌َ حجر آيه 92 و 93 و بسيار ديگر و اينکه قسم از اينکه باب است.
لَقَد آثَرَک‌َ اللّه‌ُ عَلَينا اثر در اينجا بمعني فضل است يعني فضيلت داد خداوند تو را بر ما اولاد يعقوب و تفضيل الهي هم از جهت ظاهري بمقام سلطنت و مالکيت يوسف بود که گفتند تمام اهالي مصر رجالا و نساء خود را فروختند بيوسف براي اخذ طعام بعد از آني که تمام اموال از منقول و غير منقول را داده
جلد 11 - صفحه 266
بودند در اينکه هفت سال قحطي و هم از جهت معنوي که بمقام نبوت و رسالت نائل شد و هم از جهت صفات و اخلاق حميده مخصوصا صفت سخاوت که در خبر دارد
(السخي إبن السخي إبن السخي إبن السخي يوسف إبن يعقوب إبن اسحق إبن ابراهيم عليهم السّلام)
وَ إِن کُنّا لَخاطِئِين‌َ خطاء در اينجا بمعني عصيان است متعمدا چنانچه ميفرمايد لا يَأکُلُه‌ُ إِلَّا الخاطِؤُن‌َ حاقه آيه 37، و نيز ميفرمايد إِن‌َّ قَتلَهُم کان‌َ خِطأً کَبِيراً بني اسرائيل آيه 33 نه خطاء مقابل عمد که در باب قتل عنوان دارند قتل عمد و قتل خطاء و شبه عمد و شبه خطاء که ميفرمايد وَ مَن قَتَل‌َ مُؤمِناً خَطَأً فَتَحرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤمِنَةٍ وَ دِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلي أَهلِه‌ِ الاية نساء آيه