«مُعَقِّباتٌ» جمع «معقبة» است و حرف «تاء» آن براى تأنيث نيست، بلکه براى مبالغه است. مثل علامة، لذا فاعل «يَحْفَظُونَهُ» مذکر آمده است.
البتّه مراد از «مُعَقِّباتٌ» تعقيب انسان نيست تا با «بَيْنِ يَدَيْهِ» منافات داشته باشد، بلکه منظور، تعاقب و پى‌درپى آمدن ملائکه شب و روز است.
مراد از «أَمْرِ اللَّهِ» در اين آيه قهر و عذاب الهى نيست، زيرا معنا ندارد که فرشتگان انسان را در برابر کيفر الهى حفاظت کنند، بلکه مراد خطرات و حوادث طبيعى است. چون طبيعت مخلوق خداست و آنچه در آن بگذرد نيز به خواست و اراده‌ى او مى‌باشد.
جلد 4 - صفحه 325
در آيات و روايات متعدّد از فرشتگانى ياد شده که مأمور حفظ جان انسان و ثبت کارهاى او هستند و از آنان در برابر خطراتى که مورد اراده‌ى حتمى خداوند نيست محافظت مى‌نمايند.
البتّه بنابر مستفاد از روايات، همينکه اراده‌ى قطعى خداوند رسيد، فرشتگانِ محافظ، مأموريّت حفاظت را رها و انسان را به دست اجل حتمى الهى مى‌سپارند. بنابراين امر و فرمان خداوند دوگونه است، حتمى و غيرحتمى (قضا و قدر) و فرشتگان فقط انسان را از حوادث غير حتمى حفظ مى‌کنند، بديهى است که اين حفاظت باعث سلب اختيار از انسان نمى‌شود و سرنوشت انسان‌ها و امتّ‌ها همچنان در اختيار خود آنهاست.
حفاظت فرشتگان هم از جان انسان‌هاست و هم از اعمال و رفتار آنها «إِنَّ عَلَيْکُمْ لَحافِظِينَ- يُرْسِلُ عَلَيْکُمْ حَفَظَةً» و هم از ايمان و فکر آنها در برابر انحرافات و وساوس شيطانى، زيرا «يَحْفَظُونَهُ» هم شامل روح مى‌شود و هم شامل جسم.
امام سجاد عليه السلام با اشاره به اين آيه فرمودند:
گناهانى که نعمت‌ها را تغيير مى‌دهند عبارتند از: ظلم به مردم، ناسپاسى خداوند و رها کردن کارهاى خيرى که انسان به آن عادت کرده است. «1»
اين آيه در مورد جوامع بشرى است، نه تک‌تک افراد انسانى. يعنى جامعه‌ى صالح، مشمول برکات خداوند و جامعه‌ى منحرف، گرفتار قهر الهى مى‌شود. امّا اين قاعده در مورد فرد صالح و انسان ناصالح صادق نيست، زيرا گاهى ممکن است شخصى صالح باشد، ولى بخاطر آزمايش الهى گرفتار مشکلات شود و يا اينکه فردى ناصالح باشد، ولى به جهت‌مهلت الهى، رها گردد.