اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ مِن أَنباءِ القُري نَقُصُّه‌ُ عَلَيک‌َ مِنها قائِم‌ٌ وَ حَصِيدٌ (100)
اينکه قضايا از قوم نوح تا موسي از خبرهاي شهرستانهاي آنها است که پس از هلاکت اهل آنها بعضي از آن شهرستانها آثاري از آن باقيست که عبرت ديگران باشد مثل مصر و بعضي خراب و ويران شده که هيچ اثري از آنها باقي نمانده.
ذلک اشاره بخبرهائيست که از قوم نوح و عاد و ثمود و اصحاب لوط و قوم شعيب و فرعونيان خداوند خبر داده.
مِن أَنباءِ القُري من تبعيضيه است و تاب دو معني دارد يکي آنکه اينکه قراي آنها خبرهاي ديگر هم دارند که در قرآن در ساير سور اشاره فرموده و اينها که خبر داديم بعض آنها است، ديگر آنکه قراي ديگري هم هست که ظالمين
جلد 11 - صفحه 120
در آنها هلاک شدند و اينها که خبر داديم بعضي از قراي است. انباء جمع نبأ است و نبأ بمعني خبر دادن از قضاياي واقعة است، و تعبير بقري براي اينست که تمام اهل آنها هلاک شدند لکن خود قري بعض آنها بکلي مخروبه شد که هيچ اثري از آنها باقي نماند مثل قراي قوم لوط که سرنگون شد يا مخروبه شد چنانچه ميفرمايد بعد از ذکر قوم نوح، عاد، ثمود، قوم ابراهيم، قوم لوط، اصحاب مدين، تکذيب موسي فَکَأَيِّن مِن قَريَةٍ أَهلَکناها وَ هِي‌َ ظالِمَةٌ فَهِي‌َ خاوِيَةٌ عَلي عُرُوشِها الاية حج آيه 44، و بعض آنها آثار آنها باقي ماند و پس از هلاکت اهلش بدست مؤمنين افتاد مثل منازل فرعونيان که ميفرمايد کَذلِک‌َ وَ أَورَثناها قَوماً آخَرِين‌َ دخان آيه 27، و نيز ميفرمايد فَأَخرَجناهُم مِن جَنّات‌ٍ وَ عُيُون‌ٍ وَ کُنُوزٍ وَ مَقام‌ٍ کَرِيم‌ٍ کَذلِک‌َ وَ أَورَثناها بَنِي إِسرائِيل‌َ شعراء آيه 57.
نَقُصُّه‌ُ عَلَيک‌َ جهت تسليت حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم در مخالفت قومش و انذار قوم که شما هم عزيزتر از آنها نيستيد چنانچه ميفرمايد أَ کُفّارُکُم خَيرٌ مِن أُولئِکُم أَم لَکُم بَراءَةٌ فِي الزُّبُرِ قمر آيه 43 مِنها قائِم‌ٌ مثل منازل فرعونيان وَ حَصِيدٌ مثل قراء قوم لوط.