تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
إِنَّ الَّذِينَ يَأْکُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً إِنَّما يَأْکُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعِيراً «10»
ترجمه
همانا آنانکه ميخورند مالهاى يتيمان را بستم جز اين نيست که پر ميکنند در شکمهاى خودشان آتش را و بزودى داخل ميشوند در آتش سوزان.
تفسير
خوردن مال يتيم اگر بمقدار شايسته باشد که سابقا ذکر شد ضرر ندارد و اگر بظلم باشد مانند آنستکه شخص شکم خود را از آتش پر نموده باشد پس ميتوان گفت آتش خورده و هستى خود را بباد داده چون مال يتيم در حکم آتش است که بهر چه برسد فانى مينمايد و چون خوردن پر کردن شکم است از آن اينمعنى اراده شده لذا متعدى بفى شده است و چنانچه کسيکه آتش ميخورد بوبال آن در دنيا گرفتار ميشود خورنده مال يتيم هم در دنيا بوبال آن ميرسد چنانچه در آيه سابقه اشاره شد و هم در آخرت به نتيجه آن که عذاب شديد است گرفتار ميشود چنانچه در اين آيه تصريح شده و اين دو وبال در فقيه از حضرت صادق (ع) هم نقل شده است و قمى ره از آن حضرت نقل نموده که پيغمبر (ص) فرمود در شب معراج قومى را مشاهده نمودم که آتش در شکمهاى آنها داخل ميشود و از دبرهاى آنها خارج از جبرئيل سؤال نمودم اينها کيانند گفت اينها کسانى هستند که اموال ايتام را بظلم صرف نمودهاند و در کافى از حضرت باقر (ع) روايت نموده که خورنده مال يتيم وارد ميشود در صحراى محشر در صورتى که زبانه آتش که در شکم او مشتعل است از دهان او بيرون مىآيد بطورى که تمام اهل محشر ميشناسند او را که خورنده مال يتيم است امان از اين رسوائى که حقا الم آن زياده از سوختن است خداوند همه را از اين آفت مصون فرمايد و از اين روايات معلوم ميشود که صورت برزخى مال يتيم آتش است پس حقيقة شکم خود را از آتش پر کرده اگر چه فيض ره نار را بچيزيکه منجر به نار شود تفسير فرموده
جلد 2 صفحه 21
با آنکه منجر شدن بنار در آيه علاوه ذکر شده و ظاهر است در آنکه هم فعلا آتش است هم موجب دخول در آتش مگر از انجرار انقلاب اراده نموده باشند که همان صورت برزخيه باشد و تنوين براى تعظيم است يعنى نار چه نارى و سيصلون بصيغه مجهول نيز قرائت شده است و اصلا القاء در نار است و سعر زبانه آتش است و سعير صفت مشبهه است يعنى داراى زبانه و بر جهنم هم اطلاق ميشود و شايد اسم يکى از درکات آن باشد و اللّه اعلم