اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن تَجتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنهَون‌َ عَنه‌ُ نُکَفِّر عَنکُم سَيِّئاتِکُم وَ نُدخِلکُم مُدخَلاً کَرِيماً (31)
اگر اجتناب کنيد از معاصي کبيره ميپوشانيم کردارهاي زشت شما را و شما را داخل ميکنيم در مکان محترمي.
اختلاف شد در معاصي کبيره بعضي گفتند تمام معاصي کبيره است، منتهي بعضي اکبر از بعضي هستند و بعضي گفتند کبر و صغر دو امر اضافي است هر معصيتي نسبت ببالاتر خود صغيره است و نسبت بما دون خود کبيره و اينکه دو قول مردود است بنص آيه که معاصي را دو قسمت فرموده يک قسمت کبائر و يک قسمت سيئات، بعضي گفتند معاصي کبيره هفت است و بر طبق آن اخباري از ائمه عليهم السلام رسيده، و بعضي گفتند هفتاد و بعضي هفتصد.
و تحقيق کلام اينست که بسا بعض معاصي نسبت ببعض اشخاص يا ببعض حالات کبيره ميشود و نسبت ببعض ديگر يا حالات ديگري صغيره ميشود.
و توضيح مقام آنکه کبيره بودن معصيت در تحت چند عنوان محقق ميشود 1- معاصي که در قرآن وعده آتش داده. 2- چيزهايي که در قرآن وعده عذاب داده 3- در اخبار معتبره وعده آتش يا عذاب داده شده. 4- گناهي را که از يک معصيت کبيره بدتر شمارند مثل
الغيبة اشد من الزنا
يا
الکذب شر من الشراب
5- در اخبار معتبره تصريح بکبيره بودن آن شده باشد. 6- اصرار بر صغيره بنص خبر منسوب بنبي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم
لا کبيرة مع الاستغفار و لا صغيرة مع الاصرار.
7- از کسي
جلد 5 - صفحه 65
صادر شود که باعث تجري و تأسي ديگران باشد. 8- مورث اشاعه فحشاء گردد 9- در اماکن مشرفه و ايام محترمه صادر شود. 10- از اشخاص بزرگ صادر شود که گفتند حسنات الأبرار سيئات المقربين مثل علماء بزرگ و نحو اينها و گناهان کبيره منقسم بچند قسم ميشود: يک قسم راجع باعتقاديات که مطلق عقائد باطله حتي بدعتي در دين گذاردن يا انکار يکي از ضروريات دين يا مذهب حقه را نمودن.
و يک قسم راجع باخلاقيات که ترتيب اثر بر پاره‌اي از اخلاق رذيله مثل کبر و حسد و نحو اينها دادن.
و يک قسم راجع بترک واجبات مثل فرائض يوميه و صوم رمضان و زکاة و خمس و حج و جهاد و امر بمعروف و نهي از منکر و دفاع از مبدعين و اعداء دين و اعلاء کلمه اسلام و اداء حقوق واجبه و حفظ نفس محترمه و اطاعة زوج و والدين و حکم مجتهد و ازاله نجاست از مصاحف و مساجد و مشاهد مشرفه و تجهيز موتي و ساير واجبات مهمه که ترک هر يک از آنها از گناهان کبيره است.
و يک قسم راجع باعمال سيئه از معاصي عظام مثل کذب بر خدا و رسول و ائمه طاهرين (ع) بلکه ساير انبياء و ملائکه و صديقه طاهره و بعض اقسام ديگر از کذب و محاربه با اولياء الهي و فساد در زمين و قتل نفس محترمه و عقوق والدين و اکل مال يتيم و قذف محصنه و قطع رحم و سحر و شعبده باقسامه و زنا بجميع انحاء آن از محارم و محصنه و اجنبيه و کتابيه و کنيز که هر کدام حد مخصوصي دارد و لواط و سرقت و قسم دروغ که يمين غموسش ميگويند و شهادت دروغ که شهادت زورش ميگويند و کتمان شهادت و خلف نذر و عهد و قسم و تغيير در وصيت و شرب مسکر و قمار بجميع اقسام آن و رياء و اکل سحت يعني بدون وجه شرعي از مکاسب و طرق محرمه و اکل ميته و خون و خنزير و بخس در مکيال و ميزان
جلد 5 - صفحه 66
و تعرب بعد الهجرة و فرار از زحف و اعانت بر ظلم و رکون بظالم و حبس حقوق و اسراف و تبذير و خيانت با خدا و رسول و امام و در امانت و اموال ناس و غيبت و تهمت و افتراء و استماع غيبت و سعايت و اشتغال بملاهي مثل غناء و ساز و رقص و نحو اينها و غير اينها که هر يک آنها را از روي دليل از آيات و اخبار معتبره ما در کتاب عمل الصالح در آخر جلد سوم کلم الطيب بيان کرده‌ايم بآنجا رجوع فرمائيد.
و مراد از اجتناب در جمله إِن تَجتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنهَون‌َ عَنه‌ُ عدم ارتکاب اينکه معاصي است و بضميمه فرمايش نبي اکرم صلّي اللّه عليه و آله و سلّم
التائب من الذنب کمن لا ذنب له
اگر مرتکب شده و موفق بتوبه شد مشمول اينکه جمله ميشود.
و مراد از تکفير در جمله نُکَفِّر عَنکُم سَيِّئاتِکُم ستر معاصي است و ترک مؤاخذه بر آنها است.
و مراد از سيئات ساير معاصي است که کبيره بودن آن ثابت نشده باشد مشروط بآنکه صدق اصرار نکند بنص فرمايش نبي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم که
لا صغيرة مع الاصرار
و در موضوع اصرار بعضي گفتند که همين که عازم شود که تکرار کند صدق اصرار ميکند لکن دائر مدار صدق عرفيست و موضوع شرعي نيست.
وَ نُدخِلکُم مُدخَلًا کَرِيماً از اينکه جمله استفاده ميشود که ترک معاصي کبار هم خود يکي از عبادات مهمه است که لياقت بهشت پيدا ميکند چنانچه در خطبه شعبانيه ميفرمايد
(افضل الاعمال في هذا الشهر الورع عن محارم اللّه).
و مراد از مدخل کريم بهشت است که محل بسيار محترم و شريف است و مورد کرامات الهي است.
67