اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما ذا عَلَيهِم لَو آمَنُوا بِاللّه‌ِ وَ اليَوم‌ِ الآخِرِ وَ أَنفَقُوا مِمّا رَزَقَهُم‌ُ اللّه‌ُ وَ کان‌َ اللّه‌ُ بِهِم عَلِيماً (39)
چه ضرر داشت بر اينها اگر ايمان بخدا و روز قيامت ميآوردند و از آنچه خداوند بآنها روزي کرده انفاق ميکردند و خداوند بآنها عالم است.
ما ذا عَلَيهِم کفار و مشرکين توهم ضرر کرده که اگر ايمان بياوريم جلوگير ميشويم از بسيار منافع دنيوي از مکاسب محرمه و ما را بعبادت و تحصيل علم دين وادار ميکند و از صنايع و ترقيات باز ميدارد چنانچه بسيار از ابناء زمان ما اينکه توهم را کرده‌اند و اينکه توهم فاسد است اولا اسلام و دين مانع از ترقيات نيست بلکه تشويقات در دين براي کسب و تجارت و صنعت بسيار است حتي
(الکاسب حبيب اللّه)
فرموده و نه عشر عبادت را کسب حلال دانسته و جلوگيري از دزدي و تقلب و بيعاري و کل برناس کرده و اينکه عقب افتادن شما در اثر ساز و آواز و رقص و راديو و سينما و شرب خمر و قمار و زنا و آرايش و تفريح و تفرج و مجالس لهو و لعب و تقلب و غش در معامله و دزدي و ظلم و اذيت و هزارها مفاسد ديگر است و ثانيا ايمان و تقوي و انفاق في سبيل اللّه شما را عزت و ثروت و تعالي و ترقي و عظمت و سيادت و اتفاق و يگانگي و اتحاد و وفور نعمت و سعادت دنيا و آخرت مي‌بخشد قضيه بعکس است وَ لَو أَن‌َّ أَهل‌َ القُري آمَنُوا وَ اتَّقَوا لَفَتَحنا عَلَيهِم بَرَکات‌ٍ مِن‌َ السَّماءِ وَ الأَرض‌ِ الاية اعراف آيه 96، و بسياري از آيات ديگر و در اينکه باب اخبار الي ما شاء اللّه است.
جلد 5 - صفحه 82
لَو آمَنُوا بِاللّه‌ِ وَ اليَوم‌ِ الآخِرِ دو چيز انسان را باوج کمال و سعادت نشئتين و نجات از کليه مهالک دارين ميرساند: ايمان بمبدء و معاد، اگر مردم ايمان بخدا داشتند و خدا را حاضر و ناظر و خبير و بصير و محيط ميدانستند و اگر ايمان بروز جزا و پاداش اعمال و بهشت و جهنم و حساب و ميزان و نامه عمل داشتند و اينکه هر کس بجزاي عمل خود ميرسد اينکه اندازه فسق و فجور و فحشاء و منکرات در ميانه آنها شايع نبود.
وَ أَنفَقُوا مِمّا رَزَقَهُم‌ُ اللّه‌ُ و انفاق بفقراء و ذوي الحاجات و ارحام و همسايه‌گان و ساير انفاقات واجبه و مستحبه ميکردند از مال حلال مشروع که خداوند بآنها روزي فرموده، آنچه مستفاد ميشود از مضامين بعض آيات و اخبار اينکه خداوند رزق هر کس را قبل از خلقتش معين فرموده وَ فِي السَّماءِ رِزقُکُم وَ ما تُوعَدُون‌َ الذاريات آيه 52، و البته خداوند رزق هر که را از ممر حلال مقرر فرموده و اما اگر بنده تعجيل نمود و از ممر حرام دست آورد مطابقش از حلال کسر ميگذراند و انفاق هم بايد از حلال باشد، انفاق از مال حرام دو عقوبت دارد يکي چرا باهلش رد نکرده، يکي بمصرف غير مرضي صاحبانش صرف کرده.
وَ کان‌َ اللّه‌ُ بِهِم عَلِيماً علم الهي احاطه دارد بجميع مخلوقات از سري تا ثريا و بجميع افعال و صفات و حالات و نيات و ساير خصوصيات آنها و با اعتقاد باين جمله چگونه انسان ميتواند مخالفت بکند و سرکشي نمايد.