مضمون اين آيه که گواه بودن رسول خدا صلى الله عليه و آله بر اعمال امّت را بيان مى‌کند، در موارد ديگرى هم آمده است. «1» وقتى ابن مسعود، اين آيه را در ضمن تلاوتش بر پيامبر مى‌خواند، اشک آن حضرت جارى مى‌شد. «2»
گرچه خداوند نيازى به آوردن شاهد ندارد، ولى انسان به گونه‌اى است که هرچه بيشتر حضور شاهدان را حس کند، براى تربيت و تقوايش مؤثّرتر است. کسى که در تلويزيون براى ميليونها نفر صحبت مى‌کند، چون همه او را مى‌بينند، وقتى عطسه‌اى يا اشتباهى مى‌کند، بيشتر خجالت مى‌کشد.
به نقل آيات قرآن، شهود در قيامت بسيارند؛ از جمله:
1. خداوند، «إِنَّ اللَّهَ عَلى کُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ» «3»
2. پيامبران، «جِئْنا مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ» «4»
3. امامان معصوم، «جِئْنا مِنْ کُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ» «5»
4. فرشتگان، «وَ جاءَتْ کُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ» «6»
5. زمين، «يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها» «7»
«1». بقره، 143؛ نحل، 89؛ حج، آيه آخر.
«2». تفاسير کبير فخررازى و مراغى.
«3». حج، 17.
«4». نساء، 41.
«5». بقره، 143.
«6». ق، 21.
«7». زلزال، 4.
جلد 2 - صفحه 72
6. زمان، در حديث است: هر «روز» جديد، به انسان خطاب مى‌کند: «انا يوم جديد و انا عليک لشهيد، اشهد به يوم‌القيامة». «1»
7. اعضاى بدن. «تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ» «2»
و قيامت، روز اقامه‌ى شاهدان است. «يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ» «3»
سنّت الهى بر آن است که پيامبر هر امّتى شاهد آنان باشد. پس از رحلت پيامبراکرم صلى الله عليه و آله نيز بايد کسى که در صفات، همچون پيامبر است، شاهد بر مردم باشد. امام صادق عليه السلام فرمود: در هر قرنى (زمانى) امامى از ما اهل‌بيت، شاهد بر مردم است و رسول خدا صلى الله عليه و آله شاهد بر ماست. «4»
حضرت على عليه السلام بعد از تلاوت اين آيه فرمود: «هو- محمّد- شهيد على الشهداء و الشهداء هم الرّسل». «5»