اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
172
مِن‌َ الَّذِين‌َ هادُوا يُحَرِّفُون‌َ الکَلِم‌َ عَن مَواضِعِه‌ِ وَ يَقُولُون‌َ سَمِعنا وَ عَصَينا وَ اسمَع غَيرَ مُسمَع‌ٍ وَ راعِنا لَيًّا بِأَلسِنَتِهِم وَ طَعناً فِي الدِّين‌ِ وَ لَو أَنَّهُم قالُوا سَمِعنا وَ أَطَعنا وَ اسمَع وَ انظُرنا لَکان‌َ خَيراً لَهُم وَ أَقوَم‌َ وَ لکِن لَعَنَهُم‌ُ اللّه‌ُ بِکُفرِهِم فَلا يُؤمِنُون‌َ إِلاّ قَلِيلاً (46)
بعض از يهود که پاره‌اي از کلمات را تحريف ميکنند و در معناي غير آنها استعمال ميکنند و پيش خود ميگويند شنيديديم فرمايشات و اوامر او را و مخالفت نموديم و بپيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم ميگويند بشنو کلمات ما را و هرگز نشنوي و کلمه (راعنا) ميگويند بقصد سب بزبان زشت خود و طعنه زدن بدين و اگر اينها ميگفتند شنيديم و اطاعت نموديم و بشنو کلمات و عرائض ما را و مهلت ده تا
جلد 5 - صفحه 93
فرمايشات شما را کاملا استماع نمائيم براي آنها بهتر بود و قوام آن بيشتر بود لکن بواسطه کفر آنها مطرود و ملعون شدند از درگاه ربوبي و از اينها کسي ايمان نياورد مگر قليلي.
مِن‌َ الَّذِين‌َ هادُوا من، تبعيضيه است الَّذِين‌َ هادُوا يهود هستند بواسطه انتساب آنها بيهودا فرزند يعقوب، و ياء در يهود زائده است يعني حرف حروف اصليه نيست و اصل هود بوده و هود پيغمبر بوده که بر قوم عاد مبعوث شده يعني بعض يهود کساني هستند که يُحَرِّفُون‌َ الکَلِم‌َ عَن مَواضِعِه‌ِ بعضي گفتند مراد تحريف تورية است لکن ظاهر اينست که مراد از تحريف کلماتيست که در لغت عرب معنايي دارد و در لغت عبراني معناي ديگري مثل کلمه (راعنا) که در ذيل تفسير آيه شريفه يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انظُرنا گذشت که در لغت عرب بمعني مراعات است يعني ما را مراعات فرما تا درک فرمايشات شما را بکنيم، و در لغت عبراني بمعني (شريرنا) است يعني شريرترين ما که سب است و چون اصحاب براي درک فرمايشات عرض ميکردند (راعنا) يهود اينکه عبارات را از آنها گرفتند و بآن حضرت سب ميکردند و ميگفتند (راعنا) لذا خداوند نهي فرمود از گفتن اينکه کلمه و فرمود که بجاي آن بگوئيد (انظرنا) چنانچه در همين آيه هم اشاره دارد.
و مراد از (مواضعه) اينست که بجاي اراده معني مراعات معني شرير را اراده ميکنند وَ يَقُولُون‌َ سَمِعنا وَ عَصَينا اينکه قول را در نزد خود ميگويند يا قلبا يا نزد همديگر که ما شنيديم کلمات پيغمبر اسلام را لکن از روي عناد و عصبيت مخالفت کرديم.
وَ اسمَع غَيرَ مُسمَع‌ٍ اينکه يک سب ديگري است و دعاء شري است يعني بشنو کلمات ما را و هرگز نشنوي که اينکه نفرين است يعني اميدوار هستيم که کر
جلد 5 - صفحه 94
شوي و هيچ نشنوي.
وَ راعِنا لَيًّا بِأَلسِنَتِهِم همان کلمه (راعنا) را ميگفتند بزيان نحس نجس خود که (ليا بالسنتهم) اشاره باينست مثل فحش و بدگويي و نحو آن.
وَ طَعناً فِي الدِّين‌ِ طعنه ميزدند بدين اسلام و سخريه و استهزاء ميکردند چنانچه دأب آنها تا کنون همين است.
لَو أَنَّهُم قالُوا سَمِعنا وَ أَطَعنا و اگر ايمان ميآوردند و ميگفتند شنيديم فرمايشات شما را و اطاعت و امتثال نموديم اوامر شما را وَ اسمَع وَ انظُرنا و بعرائض ما توجه فرما و ما را مهلت ده، که بجاي (راعنا) (انظرنا) ميگفتند لَکان‌َ خَيراً لَهُم هر آينه براي آنها بهتر بود، معني اينکه نيست که آن هم خوب است و اينکه خوب‌تر بلکه آن کفر و عناد است و ايمان و اطاعت از همه چيز بهتر است مثل أَحَق‌ُّ أَن يُتَّبَع‌َ يونس آيه 35، و مثل اينکه بگويي علي عليه السّلام افضل از عمر عليه اللعنة است.
(و اقوم) اينهم مراد اينکه نيست که آنهم قوام دارد زيرا کفر و باطل هيچ قوام ندارد وَ لکِن لَعَنَهُم‌ُ اللّه‌ُ بِکُفرِهِم ولي چون ايمان نداشتند مطرود و ملعون حق واقع شوند.
فَلا يُؤمِنُون‌َ إِلّا قَلِيلًا يعني بسيار کمي از يهود بشرف اسلام مشرف شدند نه اينکه معني اينکه باشد که ايمان آنها ضعيف و قليل است بلکه مؤمن آنها کم و قليل است.
95