نکته‌های تفسیر نور

امانتدارى و رفتار عادلانه و دور از تبعيض، از نشانه‌هاى مهم ايمان است، چنانکه خيانت به امانت، علامت نفاق است. در حديث است: به رکوع و سجود طولانى افراد نگاه نکنيد، بلکه به راستگويى و امانتدارى آنان بنگريد. «1» در روايات متعدّد، منظور از امانت، رهبرى جامعه معرّفى شده که اهلش اهل‌بيت عليهم السلام مى‌باشند. اين مصداق بارز عمل به اين آيه است. آرى، کليد خوشبختى جامعه، بر سر کار بودن افراد لايق ورفتار عادلانه است و منشأ نابسامانى‌هاى اجتماعى، رياست نااهلان وقضاوت‌هاى ظالمانه است. حضرت امير عليه السلام فرموده است: «من تقدّم على قوم و هو يرى فيهم من هو افضل، فقد خان اللّه و رسوله والمؤمنين» هر کس خود را در جامعه بر ديگران مقدّم بدارد و پيشوا شود در حالى که بداند افراد لايق‌تر از او هستند، قطعاً او به خدا و پيامبر و مؤمنان خيانت کرده است. «2» شايد بتوان گفت: خيانت در امانت شامل کتمان علم، حرفه وحقّ، تصاحب اموال مردم، اطاعت از رهبران غير الهى، انتخاب همسر يا معلّم نااهل براى فرزندان و ... مى‌شود. «1». کافى، ج 2، ص 105. «2». الغدير، ج 8. جلد 2 - صفحه 89 امام‌باقر عليه السلام فرمود: اوامر ونواهى خدا امانت‌هاى‌الهى هستند. «1» امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه فرمود: خداوند امر فرموده که هر امامى آنچه در نزدش است به امام بعد از خود بسپارد. «2» امانت سه گونه است: الف: ميان انسان وخدا. (وظايف وواجباتى که بر انسان تعيين شده است.) «3» ب: ميان انسان و ديگران. (اموال يا اسرار ديگران نزد انسان) ج: ميان انسان و خودش. (مثل علم و عمر و قدرت که در دست ما امانتند.)