تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْکَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِکَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاکَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَکْفُرُوا بِهِ وَ يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلالاً بَعِيداً (60)
ترجمه
آيا نديدى آنانرا که گمان ميکنند که آنها ايمان آوردند بآنچه فرستاده شد بتو و آنچه فرستاده شد پيش از تو ميخواهند که داورى برند نزد مضلّ و بتحقيق مأمور شدند که کافر شوند بآن و مى‌خواهد شيطان که گمراه کند آنها را گمراهى دورى.
تفسير
قمى ره فرموده نازل شده است در باره زبير بن العوام که با يهودي در سر باغى نزاع داشت و زبير راضى شد بحکومت ابن شيبه يهودى و آن يهودى راضى شد بحکومت پيغمبر (ص) پس اين آيه نازل شد و طاغوت سابقا ذکر شد که معانى متعدده از آن شده است از قبيل بت و شيطان و مضلّ و غيرها و بنظر حقير تمام اين معانى از قبيل مصداق است و اين کلمه مشتق از طغيان و مفيد مبالغه در آنست و معلوم است که راضى شدن بحکومت
جلد 2 صفحه 75
کسى گرويدن باو است و اين منافى با اعراض و وجوب اجتناب و عدم اعتماد و ترک و داد با آنها است و در بعضى از روايات باين آيه تمسک شده است بر حرمت ترافع نزد مخالفين و سلاطين جور و قضاة آنها و ايجاب فرمودند رجوع بحکام شرع و فقهاء شيعه را و حقير در اين باب رساله مستقله نوشته و شقوق مسئله را با مدارک آن متعرض شده‌ام و تقويت نمودم جواز رجوع را در صورت توقف احقاق حق بر مراجعه بآنها خصوص اگر بر سبيل استعانت باشد نه ترافع و رضاى بحکومت آنها و شيطان بيکدرجه ضلالت شخص اکتفا نمى‌کند بلکه اراده او آنستکه بکلى شخص را از حق و راه هدايت دور کند که هر چه بدود و بگردد براه هدايت نرسد و حق را نجويد.