در بينش الهى، همه چيز مخلوق خدا، «اللَّهُ خالِقُ کُلِّ شَيْ‌ءٍ» «1» و خداوند، همه چيز را نيک آفريده است. «أَحْسَنَ کُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلَقَهُ» «2» آنچه به خداوند مربوط است، آفرينش است که از حُسن جدا نيست و ناگوارى‌ها و گرفتارى‌هاى ما، اوّلًا فقدان آن کمالات است که مخلوق خدا نيست، ثانياً آنچه سبب محروميّت از خيرات الهى است، کردار فرد يا جامعه است.
به تعبير يکى از علما، زمين که به دور خورشيد مى‌گردد، همواره قسمتى که رو به خورشيد است، روشن است و اگر طرف ديگر تاريک است، چون پشت به خورشيد کرده وگرنه خورشيد، همواره نور مى‌دهد. بنابراين مى‌توان به زمين گفت: اى زمين هر کجاى تو روشن است از خورشيد است و هر کجاى تو تاريک است از خودت مى‌باشد. در اين آيه نيز به انسان خطاب شده که هر نيکى به تو رسد از خداست و هر بدى به تو رسد از خودت است.
با آن همه ستايش قرآن از رسول اللّه صلى الله عليه و آله، بايد گفت: مراد از «فَمِنْ نَفْسِکَ» نفس انسان است، نه شخص پيامبر. واللّه العالم
در آيه قبل خوانديم که خوبى‌ها و بدى‌ها همه از نزد خداست و در اين آيه مى‌خوانيم: تنها خوبى‌ها از اوست و بدى‌ها از انسان است و اين به خاطر آن است که بدى‌ها از آن جهت که از انسان صادر مى‌شود به انسان نسبت داده شده و از آن جهت که خود انسان و اراده او در تحت سيطره الهى است، به خدا نسبت داده مى‌شود. چنانکه اگر کارمند دولت خلاف کند، اين خلاف هم به خود کارمند نسبت داده مى‌شود، و هم به دليل آنکه او کارمند دولت است،
«1». زمر، 63.
«2». سجده، 7.
جلد 2 - صفحه 114
به دولت نسبت داده مى‌شود.
امام رضا عليه السلام مى‌فرمايد: خداوند به انسان خطاب مى‌کند که اراده و خواست تو نيز از من است. «1» آرى، انسان با خواست خداوند مى‌تواند تصميم بگيرد.