تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَ لا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَ هُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى مِنَ الْقَوْلِ وَ کانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً (108)
بعد، تتمه قصه مذکوره را مىفرمايد:
يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ، پنهان مىکنند خيانت را از مردم به جهت حيا و خوف، وَ لا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ، و پنهان نمىدارند از خدا که احق است بر آنکه استخفا کنند از او بر وجه خوف، وَ هُوَ مَعَهُمْ: و حال آنکه خدا با ايشان است، و اسرار و ضماير آنها بر او مخفى نيست. پس سزاوارتر آنکه از او شرم دارند. و
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 564
باز پوشيدن خيانت از او به ترک آنست، چه در استتار شيئى از او طريقى ديگر نيست به او، مگر ترک آنچه استقباح آن مىنمايد و به آن مواخذه مىکند.
استخفا مىکنند خيانت را، إِذْ يُبَيِّتُونَ ما لا يَرْضى مِنَ الْقَوْلِ: آن هنگام که به شب تزوير و تدبير مىکنند آن چيزى را که رضايت ندارد خدا از گفتن دروغ، چه بنى ظفر در شب با يکديگر مشاورت مىکردند بر آنکه «طعمه» سوگند به دروغ بخورد، چه پيغمبر قسم او را که مسلمان است، قبول خواهد نمود و گواهى ما را خواهد شنيد. و به قول يهودى که کافر است، التفات نخواهد کرد. وَ کانَ اللَّهُ بِما يَعْمَلُونَ مُحِيطاً: و هست خداوند به آنچه مىکنند از تزوير و تدبير، احاطه کننده به علم، يعنى علم الهى احاطه دارد به آنچه به جا آورند و هيچ چيز از حيطه علم او خارج نيست. پس همه شما را بر وفق عمل حق و باطل جزا خواهد داد.