تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لا تُجادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ کانَ خَوَّاناً أَثِيماً (107)
وَ لا تُجادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ: و خصومت مکن از قبل آنان که خيانت مى‌کنند به نفسهاى خود، يعنى «طعمه» و اقوام او که با خيانت او همراه شده و به دروغ قسم خورده و حمايت و نصرت او نموده‌اند، و بدين جهت وبال خيانت راجع به انفس ايشان است. يا مراد عموم خائنينند. إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ کانَ خَوَّاناً أَثِيماً: بدرستى که خداى تعالى لازمه محبت که لطف و مرحمت باشد، منظور ندارد نسبت به هر که باشد مصر بر خيانت گناهکارى که مستغرق و منهمک باشد در گناه خود. اين اشاره است بر اصرار طعمه در خيانت و توغل او در اثم.
بيان: واجب است اعتقاد نمودن به عصمت انبياء از اول عمر تا به آخر عمر ايشان، که هيچ گناه نه صغيره و نه کبيره از آنها صادر نشده، بلکه خطا و سهو هم ننموده‌اند. و اين اعتقاد از اصول مذهب است، نظر به اينکه عامه، پيغمبران را معصوم نمى‌دانند به جهت پوشانيدن خطاهاى رؤساهاى خود اين غلط است؛ زيرا اگر پيغمبران معصوم نباشند، اعتبارى به قول آنها نيست. به علت آنکه: ممکن است تغيير و تبديلى در
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 563
احکام بدهند، و اين مخالف وحى و نقض غرض الهى خواهد بود. و ديگر آنکه: چگونه مى‌شود که پيغمبر معصوم نباشد و حال آنکه خداوند، بندگان را امر به اطاعت رسل خود نموده که: أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ*، و اطاعت ايشان را مقترن به طاعت خود گردانيده. به علاوه آنها را واسطه ميان خود و مردم قرار داده و احکام معاشيه و معاديه تمام نفوس را به سبب آنها بيان فرموده. پس بر خدا لازم است کسى را به اين امر عظيم منصوب نمايد که عارى از هر عيب و نقصى بوده باشد و به هيچ وجه من الوجوه مرتکب گناهى تا به آخر عمر نشود تا سزاوار و قابليت مصدر امر الهى و مخزن علوم ربانى را داشته باشد، و الا نصب غير معصوم، خلاف حکمت و مصلحت، و محل اطمينان خلق نخواهد بود.
در «مجمع» فرمايد: اگرچه ظاهرا خطاب به حضرت رسالت است، لکن مراد تأديب امت مرحومه است بر آنکه مبادرت نکنند به خصام و دفاع از قبل خصام، مگر بعد از تبين وجه حق در آن، زيرا آن حضرت از جميع معاصى معرّا و مبراست. و يا آنکه عتاب به آن حضرت باشد بر قصد مجادله براى خصم بر فعل آن، از دو قصدى که بعد از ظن غالب شود، به جهت امارات ظاهر. چون شهادت شهود و غيرها، مستلزم اثم نيست.