اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ المُنافِقِين‌َ فِي الدَّرک‌ِ الأَسفَل‌ِ مِن‌َ النّارِ وَ لَن تَجِدَ لَهُم نَصِيراً (145)
از براي آتش درکاتيست و ابوابي که هر قسمت از کفار و معاندين در يک درک و از يک باب وارد ميشوند بمراتب کفر و عناد و هر طبقه عذاب آنها سخت‌تر از طبقه ما فوق و خفيف‌تر از طبقه ما دون است تا منتهي شود بطبقه هفتم که از همه عذاب آن سخت‌تر است و جاي منافقين است زيرا آنها هم کافر هستند باطنا و هم منافق بعلاوه نفاق و مضرتهايي که از ناحيه آنها بر اسلام و مسلمين متوجه ميشود در آيه شريفه لَها سَبعَةُ أَبواب‌ٍ لِکُل‌ِّ باب‌ٍ مِنهُم جُزءٌ مَقسُوم‌ٌ حجر آيه 44 و در تفسير ويل دارد که چاهي است در قعر جهنم که تمام آتش جهنم از آن چاه بيرون ميآيد و در قعر آن چاه تابوتي است که در آن چهارده نفر معذب هستند هفت نفر از پيشينيان مثل: شداد، نمرود، فرعون. و هفت نفر از پسينيان مثل:
اول و ثاني و ثالث و من يحذوا حذوهم. و بالجمله هر چه کفر و عناد و ظلم و تعدي و نفاق بيشتر عذاب سخت‌تر است اعاذنا اللّه من العذاب. چنانچه در بهشت هم درجاتيست هر چه ايمان و اخلاق و تقوي و عمل صالح بهتر باشد درجات بالاتر است تا برسد بدرجه اعلا که خاص محمّد و آل او صلّي اللّه عليه و آله و سلّم است.
وَ لَن تَجِدَ لَهُم نَصِيراً ممکن است در ساير طبقات کفار و معاندين بعضي بواسطه قصور مثل اطفال و بعض نساء و ضعفاء العقول نجات از عذاب داشته باشند
جلد 6 - صفحه 251
ولي منافق قصوري در آن تعقّل نميشود لذا ناصر و شفيعي و وسيله نجاتي از براي آنها نيست.