اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لکِن‌ِ اللّه‌ُ يَشهَدُ بِما أَنزَل‌َ إِلَيک‌َ أَنزَلَه‌ُ بِعِلمِه‌ِ وَ المَلائِکَةُ يَشهَدُون‌َ وَ کَفي بِاللّه‌ِ شَهِيداً (166)
لکن خداوند شهادت ميدهد بآنچه بر تو نازل شده نازل فرمود از روي علم خود و ملائکه هم شهادت ميدهند و کفايت ميکنند شهادت حق.
(اشکال)
در انجيل دارد که فرسيّون از يهود اعتراض کردند بمسيح که ما از کجا بفهميم که تو فرستاده خدايي، جواب داد آيا در تورات شما نيست که هر دعوايي بدو شاهد اثبات ميشود گفتند چرا گفت من هم دو شاهد دارم يکي خدا و ديگري خودم، و اينکه حرف بسيار مزخرف است زيرا هر مدّعي ميتواند اينکه دعوي را نمايد
جلد 6 - صفحه 275
بگويد خدا و من دو شاهديم و همين يک دليل است بر بطلان اينکه اناجيل و اينکه توهّم در اينجا هم ميشود که پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم براي اثبات دعوي خود بگويد خدا و ملائکه بر من شاهد هستند.
(جواب)
بعد از آني که قرآن معجزه بزرگي است و تعجيز ميفرمايد در آيات بسياري تمام اهل عالم را دليل قطعي است بر اينکه کلام خداوند است پس اگر قرآن شهادت دهد بنبوت او مثل همين آيه خدا شهادت داده زيرا کلام او است و همين کافيست بر اثبات دعوي بنبوت و شهادت ملائکه هم از جهت اينست که واسطه در نزول بودند و احتياج بشهادت آنها هم نيست لذا ميفرمايد لکِن‌ِ اللّه‌ُ يَشهَدُ که اگر کفار و اهل کتاب از روي عناد و عصبيت انکار ميکنند نبوت تو را و کتاب تو را لکن خداوند شهادت ميدهد بنزول قرآن بِما أَنزَل‌َ إِلَيک‌َ و بنبوت تو أَنزَلَه‌ُ بِعِلمِه‌ِ يعني دانسته موافق حکمت و مصلحت و صلاح ملت نازل فرمود.
وَ المَلائِکَةُ يَشهَدُون‌َ زيرا ملائکه مشاهده کرده بودند قرآن مجيد را چنانچه ميفرمايد إِنَّه‌ُ لَقُرآن‌ٌ کَرِيم‌ٌ فِي کِتاب‌ٍ مَکنُون‌ٍ لا يَمَسُّه‌ُ إِلَّا المُطَهَّرُون‌َ واقعه آيه 79.
وَ کَفي بِاللّه‌ِ شَهِيداً از خصوصيات قرآن چنانچه در مقدمه بيان کرديم اينست که دعوي نبوت و شرائط نبوت و ساير خصوصيات که بايد از خارج بدست آورد در خود او موجود است و با ساير معجزات ممتاز است و مئونه از خارج لازم ندارد