1- اسلام، دينى جامع است و همهى نيازهاى طبيعى و روحى انسان را مورد توجّه قرار داده و نظر صريح مىدهد. «حُرِّمَتْ»
جلد 2 - صفحه 239
2- در نظام توحيدى، بايد ذبح حيوان هم رنگ الهى داشته باشد، وگرنه حرام مىشود. «وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ»
3- اگر حيوان مضروب يا شاخ خورده يا پرت شده ودريده شده، هنوز رمقى در دارد و آن را ذبح کرديد، حلال مىشود. «إِلَّا ما ذَکَّيْتُمْ»
4- با همهى مظاهر شرک، در هر شکل، بايد مبارزه کرد. «وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ»
5- مهمترين روزنهى اميد کفّار، مرگ پيامبر بود که با تعيين حضرت على عليه السلام به رهبرى، آن روزنه بسته شد. الْيَوْمَ يَئِسَ ...
6- اگر دشمن خارجى هم شما را رها کند، دشمن داخلى وجود دارد که بايد با خشيت از خدا به مقابله با او رفت. «فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ»
7- کفّار از دينِ کامل مىترسند، نه از دينى که رهبرش تسليم، جهادش تعطيل، منابعش تاراج و مردمش متفرّق باشند. الْيَوْمَ يَئِسَ ... الْيَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِينَکُمْ
8- اگر کفّار از شما مأيوس نشدهاند، چه بسا نقصى از نظر رهبرى در دين شماست. الْيَوْمَ يَئِسَ ... الْيَوْمَ أَکْمَلْتُ
9- دين بدون رهبر معصوم، کامل نيست. «أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِينَکُمْ»
10- قوام مکتب به رهبرى معصوم است و تنها با وجود آن، کفّار مأيوس مىشوند، نه با چيز ديگر. الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ کَفَرُوا ... الْيَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِينَکُمْ
11- همهى نعمتها بدون رهبرى الهى ناقص است. الْيَوْمَ ... أَتْمَمْتُ عَلَيْکُمْ نِعْمَتِي
12- نصب على عليه السلام به امامت، اتمام نعمت است، «أَتْمَمْتُ عَلَيْکُمْ نِعْمَتِي» و رها کردن ولايت او کفران نعمت و ناسپاسى نعمت و عواقب بدى دارد. «1» «فَکَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما کانُوا يَصْنَعُونَ»
... رَضِيتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ
«1». نحل، 112.
جلد 2 - صفحه 240
14- اضطرار غير اختيارى، مجوّز مصرف حرام است، پس انسان نبايد به اختيار خود را مضطر کند. «اضْطُرَّ» (فعل مجهول است.)
15- قانونى کامل است که به همهى حالات و شرايط انسان توجّه داشته باشد، مخصوصاً حالت اضطرار و مخمصه. آرى، در احکام اسلام، بنبست نيست.
«فَمَنِ اضْطُرَّ»
16- شرايط ويژهى اضطرار، نبايد زمينهساز گناه و آزاد سازى مطلق شود؛ بلکه بايد به همان مقدار رفع اضطرار اکتفا کرد. «غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ»
17- از تسهيلاتى که براى افراد مضطرّ قرار داده مىشود، سوء استفاده نکنيم.
«غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ» امام باقر عليه السلام در تفسير اين جمله فرمودند: «غَيْرَ مُتَجانِفٍ» کسى است که عمداً به سراغ گناه نرود. «1»