تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي کَتَبَ اللَّهُ لَکُمْ وَ لا تَرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِکُمْ فَتَنْقَلِبُوا خاسِرِينَ «21»
بعد از ذکر نعم، تکليف نمايد بنى اسرائيل را به دخول ارض مقدسه؛ و حکايت فرمايد از قول موسى عليه السّلام:
يا قَوْمِ ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ: اى گروه من داخل شويد به زمين پاک کرده شده از رجس شرک، و يا با برکت است که جامع انواع فواکه و موضع خصب و رفاهيت و مقر اکثر انبيا و مؤمنين؛ و آن زمين شام يا دمشق يا طور و حوالى آن يا فلسطين و بعضى از اردن، و اصح آنکه بيت المقدس است. الَّتِي کَتَبَ اللَّهُ لَکُمْ: آن زمينى که قسمت کرده است خداى تعالى براى شما، يا نوشته است در لوح محفوظ که مسکن شما باشد به شرط ايمان و جهاد با جبابره و امتثال ساير اوامر، و چون از عمالقه ترسيده بودند، سخن نقباى خود را مى‌گفتند که کاش ما را رئيسى بود تا به مصر برمى‌گشتيم. موسى عليه السّلام فرمود: وَ لا تَرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِکُمْ: و باز مگرديد به پاشنه‌هاى خود، يعنى به همان راه که آمده‌ايد به جهت خوف از جبابره برمگرديد، يا باز نگرديد در دين خود به عصيان و عدم وثوق بر وعده الهى، که اگر چنين کنيد: فَتَنْقَلِبُوا خاسِرِينَ: پس بازگرديد در حالتى که زيانکاران باشيد در دنيا و آخرت.
تفصيل واقعه- چون موسى عليه السّلام و قوم او از دريا عبور نمودند و فرعون و فرعونيان هلاک شدند، خداى تعالى امر فرمود ايشان را بدخول در ارض مقدسه.
وقتى رسيدند به نهر اردن، ترسيدند از دخول. پس از هر سبطى يک نفر را نقيب قرار دادند براى تفحص، نقباى اثنى عشر چون وارد شدند و از عظم شأن جبابره و قوت آنها متعجب شده برگشتند و به موسى خبر دادند. حضرت امر به کتمان نمود. دو نفر: يوشع و کالب، وفا نموده بقيه خبر دادند بنى اسرائيل را، و ابا
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 56
نمودند گفتند: اگر ما داخل شويم عيالات و اهل ما غنيمت آنها گردد، قصد انصراف کردند و يوشع و کالب را که بر عزم خود باقى بودند خواستند سنگسار نمايند. حضرت موسى عليه السّلام در غضب شد گفت: «ربّ انّى لا املک الّا نفسى و اخى» «1» خداوند امر فرمود: من دخول ارض مقدسه را بر آنها حرام ساختم.