تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبابَ فَإِذا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّکُمْ غالِبُونَ وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ «23»
«1» سوره مائده، آيه 25.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 57
قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِينَ يَخافُونَ: گفتند دو مرد از آنانکه مى‌ترسيدند از خداى تعالى، يعنى يوشع بن نون بن سبط بن بنيامين يا سبط يوسف که خواهر زاده موسى و وصى او بود و ديگرى کالب بن يوحنا سبط يهودا که:
أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمَا: انعام فرموده بود خداى تعالى بر اين دو نفر به ايمان و ثبات بر عهد و پيمان گويند: اين دو مرد قوى القلب و ثابت الايمان، بنى اسرائيل را گفتند: ادْخُلُوا عَلَيْهِمُ الْبابَ: داخل شويد بر جباران از باب قريه ايشان ناگهان، و آنها را در رهگذر تنگ گيريد و مگذاريد به صحرا روند. فَإِذا دَخَلْتُمُوهُ فَإِنَّکُمْ غالِبُونَ: پس چون درآييد در آن بر وجهى که گفته شد، پس بدرستى که شما غالبيد، چه به جهت مواضع ضيقه و عظم اجسام ايشان متعسر است بر ايشان که بر شما حمله کنند، و ديگر آنکه آنها اجسامى خالى از قلوب و جسد بيروح‌اند، زيرا کافر مانند مرده است و مؤمن در حکم زنده، و زنده را بر مرده، هر نوع قهر و غلبه باشد. و يا علم ايشان به اين از اخبار موسى عليه السّلام بوده باشد و قول او «کتب اللّه لکم» و يا علم ايشان به عادت اللّه در نصرت رسل و قهر اعدا و يا از الهام سبحانه. وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَکَّلُوا: و بر خداى نه غير او پس توکل کنيد در اين حرب. إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ: اگر هستيد ايمان آورندگان و باور کنندگان مر وعده حق را، و يا گرويدگان به وحدانيت و قدرت کامله او.