تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالُوا يا مُوسى إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً ما دامُوا فِيها فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّکَ فَقاتِلا إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ «24»
قالُوا يا مُوسى إِنَّا لَنْ نَدْخُلَها أَبَداً: بنى اسرائيل گفتند: اى موسى بتحقيق که ما در نمىآئيم و داخل نمىشويم به اين شهر هرگز ما دامُوا فِيها: مادامى که ايشان در اين موضعاند، و تو دو نفر را تصديق، و سخن ده نفر را باور ندارى. پس از روى استهانت به خدا و رسول او و عدم مبالات به امر الهى گفتند: فَاذْهَبْ
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 58
أَنْتَ وَ رَبُّکَ: پس برو تو و پروردگارت فَقاتِلا: پس جنگ کنيد با جبابره إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ: بدرستى که ما اينجا نشستهايم، يا مراد از «رب» هارون بوده و «رب» به معنى سيد است، چون هارون از موسى بزرگتر بود سيد گفتند، و کلمه «قاتلا» مؤيد اين قول است. خلاصه، ايشان متفرق الکلمه، و بر حرب جبابره اجتماع نکردند و اگر متفق مىشدند غلبه، و از حيرانى و سرگردانى «تيه» نجات مىيافتند.
در خبر است که عام حديبيه، چون مشرکان پيغمبر صلى اللّه عليه و آله را از خانه کعبه منع کردند، مقداد اسود گفت: يا رسول اللّه به خدا ما ترا سخنى نگوئيم که به موسى عليه السّلام گفتند «فاذهب انت و ربّک» بلکه ما از چهار جانب تو قتال کنيم، اگر در دريا شوى درآييم، و اگر بر آسمان روى برآئيم، و اصلا قدم از بيعت تو باز نداريم. چون صحابه اين را شنيدند همه يک زبان شدند و بدين جهت فتح مکه ايشان را دست داد. «1»