تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِکُ إِلاَّ نَفْسِي وَ أَخِي فَافْرُقْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ «25»
چون حضرت موسى عليه السّلام تشتّت و تفرق قول ايشان مشاهده فرمود و از اعانت ايشان مأيوس شد، دست به دعا برداشته شکايت قوم را به حضرت عزت معروض داشت:
قالَ رَبِّ إِنِّي لا أَمْلِکُ إِلَّا نَفْسِي وَ أَخِي: گفت اى پروردگار من، بدرستى که من مالک نيستم مگر نفس خود و برادرم را، يا حضرت موسى به جهت فرط ضجرت از قول بنى اسرائيل اکتفا به ذکر هارون کرده باشد و مذکر
«1» بحار الانوار
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 59
کسانى نشده که با او موافق بودهاند، يا اشاره باشد به قلّت موافق که مستلزم انقطاع است به حق تعالى؛ يعنى خدايا اهل اتفاق در نهايت کمى، و اهل نفاق متجاوز از حد غايت. فَافْرُقْ بَيْنَنا وَ بَيْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ: پس جدائى افکن ميان ما و ميان اين گروه بيرون رفتگان از دائره حکم و فرمان، يعنى حکم فرما بر ما به آنچه مستحق آنيم و بر ايشان آنچه سزاوارند. يا تبعيد نما بين ما و ايشان و خلاص کن ما را از صحبت ايشان.
ايضاح- «فستق» پسته را گويند، نظر به آنکه خارج مىشود دانه آن از پوست و ظاهر شود. فاسق را بهمين اعتبار نام نموده که يا خروج از ايمان به کفر است و يا خروج از طاعت به معصيت و هر دو مذموم و معاشرت با ايشان ممنوع مىباشد، لذا حضرت موسى درخواست تفريق را نمود. حضرت امير المؤمنين عليه السّلام به فرزند ارجمندش فرمايد: و ايّاک و مصادقة الفاجر فانّه يبيعک با التّافه. «1» يعنى: بر تو باد به پرهيز نمودن از دوستى با بدکار تبه روزگار، پس بدرستى که بفروشد مرتبه ترا به چيزى اندک و بىبضاعت، بواسطه بد نامى و نافرمانى.