نکته‌های تفسیر نور

در اين آيه از کشتن يک نفر به منزله‌ى کشتن همه‌ى مردم مطرح شده است. براى توضيح اين حقيقت چند بيان و معنا مى‌توان عرضه کرد: الف: قتل يک نفر، کيفرى همچون قتل همه مردم را دارد. ب: حرمت قتل يک نفر نزد خداوند، به منزله قتل همه‌ى مردم نزد شماست. ج: قتل يک نفر، بى‌اعتنايى به مقام انسانيّت است. ه: قتل يک نفر، سلب امنيّت از همه‌ى مردم است. و: چون انسان‌ها به منزله‌ى اعضاى يک پيکرند، پس قتل يکى قتل همه است. ز: جايگاه دوزخى قاتل يک نفر، جايگاه کسى است که قاتل همه باشد. «1» ح: قتل يک نفر، زمينه‌ساز قتل همه است. ط: يک انسان مى‌تواند سرچشمه‌ى يک نسل باشد، پس قتل او به منزله‌ى قتل يک نسل است. (به نظر مى‌رسد اين احتمال بهتر است) در روايات مى‌خوانيم: «فانى‌شدن تمام دنيا نزد خدا، از کشتن يک مؤمن آسان‌تر است». «2» «1». کافى، ج 7، ص 271. «2». بحار، ج 10، ص 382. اين حديث را در شب جمعه آخر ماه رمضان 1379 مى‌نويسم که روز جمعه‌اش روز قدس است و در حالى که تلويزيون صحنه‌هاى دلخراشى از کشتن مسلمانان بى‌پناه فلسطين را به دست صهيونيست‌ها نشان مى‌دهند. جلد 2 - صفحه 282 امام صادق عليه السلام فرمودند: «کسى‌که در موضعى که آب يافت نمى‌شود، تشنه‌اى را سيراب کند، مانند کسى است که نفسى را زنده کرده باشد». «1» طبق آيات و روايات، هدايت وارشاد مردم به راه حقّ، نوعى احيا مى‌باشد و گمراه کردن مردم، نوعى قتل است. سوره انفال، آيه 24، دعوت پيامبر را مايه‌ى حيات مردم مى‌خواند: «دَعاکُمْ لِما يُحْيِيکُمْ». امام صادق عليه السلام نيز فرمودند: «مَن أخرجها من ضلال الى هدى فکانّما أحياها و من أخرجها من هدى الى الضّلال فقد قتلها» هرکس نفس منحرفى را هدايت کند او را زنده کرده و هر کس ديگرى را منحرف کند او را کشته است. «2» امام صادق عليه السلام فرمودند: «نجاها من غرق أو حرق أو سَبُع أو عدوّ» مراد از احياى نفس، نجات گرفتاران از غرق وآتش سوزى ودرّنده يا دشمن است. «3» و در روايت ديگر آمده است: «کسى که به گرسنه‌اى غذا ندهد، به منزله‌ى کشتن اوست وغذا دادن، به منزله‌ى زنده کردن اوست». «4» امام باقر عليه السلام فرمود: «مسرفان همان کسانى هستند که حرام‌ها را حلال مى‌شمرند و خون‌ها را مى‌ريزند». «5»

آیات این صفحه