چون در روايات به کسى که مسلمانان را تهديد کند وبه روى آنان اسلحه بکشد، گرچه قتلى صورت نگيرد نيز «مفسد فى الارض» گفته شده، اين آيه توبه آنان را مطرح مى‌کند.
بنابراين توبه‌ى محارب و مفسد، فقط کيفر تهديد و ارعاب را برمى‌دارد، نه کيفر قتل و سرقت را؛ يعنى توبه در «حقّ اللّه» أثر دارد، نه «حقّ الناس»، چون حق مردم مربوط به رضايت صاحبان حقّ است. عنوان محارب، حسابى دارد و عنوان قاتل و سارق، حسابى ديگر. «1» يعنى اگر محارب مرتکب قتل شده و توبه کرد، حکم قصاص او باقى است؛ ولى اگر فقط به تهديد و ارعاب دست زده و توبه کرد، کيفر محارب از او برداشته مى‌شود.
مجازات‌هاى الهى جنبه‌ى تربيتى و اصلاح فرد و جامعه دارد، نه انتقام. از اين رو گناهکار بايد توبه کند و توبه او هم مؤثّر است.
در رفع عقوبت، احراز توبه‌ى واقعى لازم است؛ مثلًا از طريق تغييرى که در اخلاق و رفتار و گفتار مجرم هويدا مى‌شود، يا به گواهى افراد عادل و مانند اينها توبه او ثابت شود.
«1». تفسير نمونه.
جلد 2 - صفحه 287